Veel vrouwen herkennen het beeld: je hebt net een kindje gekregen, iedereen om je heen verwacht blijdschap, liefde, trots – maar wat als dat gevoel niet komt? Wat als de roze wolk niet alleen ontbreekt, maar verandert in een donkere mist waarin je jezelf en je baby nauwelijks nog ziet? Psycholoog en moeder, Anne de Jong, weet precies hoe dat voelt.
Na de geboorte van haar zoon belandde ze in een diepe postpartum depressie die haar twee jaar lang grotendeels uit het dagelijks leven haalde. In haar boek ‘Mama is een beetje verdrietig’ vertelt ze eerlijk wat er gebeurde, wat ze voelde en hoe ze langzaam weer opkrabbelde.
“Ik had het boek van Leslie Keijzer over haar postnatale depressie gelezen en dacht toen: ‘Huh? Dit is zo anders als ik het heb beleefd.’ Dat is niet slecht, of beter, maar gewoon anders. Ik begon toen net een beetje uit mijn depressie op te krabbelen. Gedachtes opschrijven om het verwerkingsproces op gang te brengen. En uiteindelijk dacht ik; ik maak er een boek van.”
“Daarbij merkte ik dat het best een ding is om eerlijk te zijn over een postnatale depressie. In de tijd dat ik midden in mijn depressie zat, voelde ik me zo alleen. Ik was op zoek naar herkenning, maar vond ik niet. Met dit boek hoop ik die herkenning wel te kunnen geven aan andere vrouwen.”
“Het opschrijven van traumatische periodes is nooit eenvoudig. Het kost tijd, ruimte, en vaak ook confrontatie. Tijdens mijn depressie, was ik zo in m’n eigen wereld. Ik kreeg heel veel dingen niet mee. Door te schrijven, trok ik mezelf door al die lagen heen. Zo heb ik bijvoorbeeld mijn medische dossiers opgevraagd van alle hulpverlening die ik heb gehad. Er kwam van alles boven, maar gek genoeg vond ik dat ook fijn. Ik had zoveel herinneringen verstopt en gunde mezelf om dat te verwerken.”
“Het meest rauwe van het schrijfproces vond ik het besef dat ik twee jaar heb gemist van het leven van mijn zoon. Als ik daar nu over praat, kan ik niks anders dan huilen. Het raakt me zo. Voor hem vind ik het vreselijk, maar ook voor mezelf. Ik weet dat die tijd nooit meer terugkomt en dat doet zeer.”
Bianca: ‘Dat eerste jaar krijg ik nooit meer terug’
“Ik ben psycholoog, maar blijkbaar minder goed in het aanvoelen en beoordelen van eigen klachten. Heel lang heb ik namelijk gedacht dat ik extreem moe was vanwege mijn zwangerschap en de kraamtijd. En daarbij: ik kon ook echt wel met vlagen genieten. En vond het soms heerlijk om met mijn zoon te knuffelen. Aan de andere kant vermeed ik hem ook en was ik het liefste van huis.”
Maar het feit was wel dat ik eigenlijk de hele dag door sliep. Op een gegeven moment trok mijn man aan de bel. Hij ging met me mee naar de POP-poli. Daar werden vragen gesteld over of ik bijvoorbeeld weleens dacht aan de dood. “Ja”, dacht ik. Maar dat is niet nieuw voor mij. Toch wees veel er wel op dat ik in een depressie zat. Achteraf gezien vind ik dat ook, maar toen was dat besef er niet. Vanaf toen ging het heel snel.”
“Ik was in die periode suïcidaal en ervan overtuigd dat ik de kinderen niks te bieden had en dat ik alleen maar problemen met me meebracht. Ik vind het heel heftig als ik dit nu zeg, maar in die tijd vond ik echt dat het beter was als ik er niet meer zou zijn. Ik gunde m’n man een stabiele vrouw en onze kinderen een stabiele moeder. En die kon ik toen niet zijn.”
“In die donkere periode lukte het me niet om in de toekomst te kijken. Zelfs van dag tot dag was al te ver. Uur tot uur kon ik aan. Uiteraard bleef ik wel gewoon mijn kinderen zien. Die verdienden een mama om hen heen. Maar dat was zwaar. Voor je kinderen zet je altijd je lach op, maar dat kostte me veel moeite. Dan zei ik tegen mijn oudste dochter van destijds vijf jaar: ‘Mama is gewoon een beetje verdrietig’, vandaar ook de titel van m’n boek. Een jong kind kan je niet vertellen hoe slecht het echt met je gaat.”
“Herstel blijkt nooit één ding, nooit één wondermiddel, maar een puzzel van tijd, mensen en behandelingen. We hebben van alles ingezet binnen de hulpverlening… Mensen die bleven zeggen je moet op deze wereld blijven en we kunnen niet zonder jou. Allerlei soorten therapie. En medicatie helpt. Het heeft uiteindelijk twee jaar geduurd voordat ik er weer een beetje was.”
“Dat is dubbel. Ergens was ik ontzettend blij, maar ik voelde me ook zo schuldig en dat ik die twee jaar heb gemist. Ik weet hoe belangrijk de eerste levensjaren voor een kindje zijn. En mijn zoon heeft daarin een deel van zijn moeder gemist. Dat doet en zal altijd pijn blijven doen. Gelukkig is onze band nu heel goed. Als ik nu kijk hoe het tussen ons is, dan durf ik te zeggen dat het goed zit. En dat ik een goede moeder voor hem ben.”
“Het cliché ‘je weet toch hoe het werkt?’ blijkt in werkelijkheid weinig waard als je midden in een depressie zit. Ik vond het vreselijk dat ik ineens aan de andere kant zat. Ik wilde niet toegeven en heb veel geprotesteerd. Dat ik het allemaal echt wel zelf wist. Maar uiteindelijk besefte ik me: het lukt me niet alleen.”
“Ik hoop herkenning. Dat je je echt ook ongelukkig kan voelen als je een pasgeboren baby in je armen hebt. Iedereen verwacht bij een geboorte van een kindje dat je een hele blije moeder aantreft. Maar dat is echt niet het geval en daar wordt steeds meer over bekend. En ik hoop dat door dat taboe te doorbreken, vrouwen zich iets minder eenzaam voelen. En ik zou ze ook willen zeggen: neem contact met me op als je het erover wil hebben.”
Worstel je met suïcidale gedachten? Praat erover. Bel 0800-0113 of ga naar www.113.nl.
Fotograaf uitgelichte foto: Frank Boots
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen