Hoera, je kind is vier! Wanneer je kind vier is, breekt er een hele nieuwe fase aan: de basisschool. Laten we eerlijk zijn, niet alleen spannend voor je kroost, ook best spannend voor de ouders. Je kind kan zijn of haar gevoelens steeds beter uitdrukken en de emoties die bij een nieuwe school komen kijken, zijn vaak groots en meeslepend.
Hoe ga je om met de overgang naar de basisschool? Hoe gedraag je je als nieuwbakken schoolpleinouder en wanneer stap je naar de leerkracht, omdat je denkt dat het niet helemaal goed gaat?
How About Mom zet voor je op een rij wat je kunt verwachten bij het starten op de basisschool. Voor je kind én voor jezelf.
Net als bij alles geldt: een goede voorbereiding is het halve werk. Je hebt natuurlijk met de nodige zorg de basisschool uitgezocht en veel ouders maken van de aanschaf van de schoolspulletjes een feest. Kinderen hebben vaak wendagen, maar dan is toch echt het moment daar dat je je kind gaat loslaten en hem of haar achterlaat op ‘de grote school’.
Veel ouders denken dat hun kind vanaf vier leerplichtig is; dat is niet het geval. Officieel is een kind in Nederland pas leerplichtig als het vijf is. Vanaf het vierde levensjaar kun je ervoor kiezen om het schoolproces langzaam in te gaan, met bijvoorbeeld halve dagen of een paar dagen per week. Dit kun je overleggen met de basisschool waarvoor je kiest.
In de voorbereiding kun je uitleggen wat school inhoudt en je kind langzaam voorbereiden op het feit dat het gaat gebeuren. Erken daarin zijn of haar gevoelens: ‘Ik snap helemaal dat je het spannend vindt’. We zijn als ouders nogal geneigd dat weg te poetsen met een ‘maar het is hartstikke leuk’, terwijl we zelfs als volwassenen een eerste werkdag nog superspannend vinden. Alles mag er zijn als het gaat om de gevoelens van je kind.
Dan is het moment daar. Vrijwel iedereen kent deze tip: houd het kort. Hoe langer het afscheid duurt, hoe moeilijker het vaak wordt. Probeer er iets positiefs van te maken. Verken samen de school, hang samen de jas op, ontdek de klas en neem vervolgens afscheid. Vaak zijn er tranen (niet alleen bij het kind, maar ook bij de ouders als ze de school verlaten) en dat is heel normaal. Zoals veel professionals in het onderwijs altijd uitdragen: weet dat het vaak van korte duur is. Je kind wordt meestal goed opgevangen door zijn of haar leerkracht en heeft zoveel nieuwe impulsen dat het verdriet vaak snel vergeten is. Je kunt ook altijd met de leerkracht afstemmen dat ze je even een seintje geven hoe het gaat; dat is een heel normale vraag.
De eerste paar weken zullen in veel gevallen behoorlijk uitdagend zijn. Zo kan het zijn dat je kind ineens weer in bed plast, slechter slaapt of ander gedrag vertoont. Allemaal heel logisch. Naar de basisschool gaan is immers een grote verandering. Houd goed vinger aan de pols en check bij school hoe alles gaat.
Waar het ene kind met het grootste gemak de school inloopt, zegt het andere kind dagelijks: ‘Ik wil niet naar school’. Het afscheid wordt moeilijker in plaats van makkelijker en soms denk je als ouder: ik houd hem of haar gewoon thuis, omdat je dit verdriet ook voelt. Hoe ga je daar nu mee om? En nog belangrijker: grijp je nu in of laat je het op zijn beloop? Er zijn verschillende typen moeders en de een wil het allemaal even zijn beloop laten gaan, terwijl een andere moeder direct wil ingrijpen. Het loslaten van je kind is immers een ingrijpend proces en als moeder wil je ook dat je kind gelukkig is.
‘Ik wil niet naar school’, zegt je kind. En dan? Bij sommige kindjes zit het niet zozeer in het feit dat ze naar school moeten, maar hebben ze echt moeite om afscheid te nemen van hun ouders. Bouw een ritueel op en pak het rustig aan. Geef aan dat het afscheid nadert en dat je begrijpt dat het lastig is en dat zijn of haar gevoelens heel normaal zijn. Je kunt ook voorbeelden uit je eigen jeugd gebruiken: dat je het ook lastig vond, maar dat het steeds makkelijker ging omdat je lekker mocht spelen en wist dat je altijd weer werd opgehaald.
Frederieke herkent dat: haar zoon Sam klampte zich in de eerste maanden bijna iedere ochtend aan haar vast bij de poort van het schoolplein. ‘De tranen vielen mee, maar ik merkte dat hij het echt nog spannend vond. En ik vond het ook zo aandoenlijk om hem met die iets te grote rugzak als vier-jarige te zien op dat plein vol grote kinderen. Waar hij voorheen de oudste van de kinderopvang was, was hij nu weer de jongste. Even slikken.’
Vind jij of je kind het starten op de basisschool lastig? Vraag de leerkracht om hulp of tips. Juffen en meesters dragen de zorg over je kind, dus aan hen vragen stellen is heel normaal. Ze kunnen je handvatten geven en zijn de experts op dit gebied.
Wat vaak ook helpt, is contact leggen met ouders van kinderen uit de klas. Als ouder kun je nogal eens het gevoel hebben dat je de enige bent die met iets kampt. Een kort gesprek met een mede-ouder kan je vaak uit die droom helpen. Veel ouders ervaren dezelfde uitdagingen. Misschien hebben zij dé manier voor je om het allemaal wat makkelijker te maken en voel je je opgelucht dat je het hebt besproken.
Ja, niet alleen voor je kind breekt er een totaal nieuwe, spannende fase aan, ook als moeder gaan er dingen anders. Zo zijn er speelafspraken ofwel playdates, is er de rol van de befaamde luizenmoeder of hulpouder en is er op veel basisscholen een sociaal samenspel van verschillende ouders waar jij geen weet van had. Ook jij ontkomt hier bijna niet aan. Het is dus heel normaal dat niet alleen je kind, maar ook jij misschien even moet wennen op dat schoolplein.
Frederieke: ‘Van een vriendin kreeg ik een gouden tip. Laat het allemaal op je afkomen en ga vooral niet teveel forceren en speelafspraken plannen, gaf zij – moeder van drie – aan. Eerst vond ik dat lastig, waarom speelt mijn kind met niemand na school? Maar met een zoon in groep 2 kan ik zeggen dat het inderdaad vanzelf ontstaat en ben ik blij dat we rustig konden wennen.’
Blijf lekker bij jezelf en laat het allemaal over je heen komen. Net als je kind ga ook jij je weg vinden in je nieuwe rol. Erken je gevoel en beweeg erin mee!
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen