Ben je helemaal trots dat je het voor elkaar hebt gekregen dat je kind zindelijk is, ontdek je dat je kind in de nacht zindelijk krijgen een totaal andere aanpak nodig heeft. Overdag een natte broek verschonen is meestal niet zo’n probleem, maar midden in de nacht voor de derde keer het beddengoed van je kind verschonen is gewoon heel vervelend en ronduit vermoeiend.
Je kind zindelijk maken ‘s nachts, hoe pak je dat als ouder aan?
Elk kind ontwikkelt zich in zijn of haar eigen tempo. De stelregel voor het zindelijk zijn van je kind overdag is dat wanneer zij of hij naar school gaat, hij zindelijk zou moeten zijn. Dit is meestal rond vier jaar. Scholen mogen in uitzonderlijke gevallen kinderen die nog niet zindelijk zijn weigeren, maar in de praktijk zijn ze doorgaans best coulant.
Vaak denk je nu als ouder dat je klaar bent, maar wanneer een kind overdag zindelijk is, betekent dit niet dat het ’s nachts ook vanzelf gaat. Nachtzindelijkheid ontwikkelt zich vaak pas later, tussen vijf en zeven jaar, en vergt een andere aanpak.
Je merkt dat een kind klaar is om ’s nachts zonder luier te slapen als het overdag goed droog blijft en langere periodes de plas kan ophouden, als hij of zij ’s nachts soms wakker wordt of signalen van een volle blaas laat zien, en als de luier ’s ochtends regelmatig droog is. Belangrijk is ook dat je kind gemotiveerd is om het zonder luier te proberen en er zelf zin in heeft. Wanneer deze signalen samenkomen, is het een goed moment om rustig te starten met nachtluier-afbouwen.
Daarop is het antwoord simpel. Het kinderbrein werkt anders in rust/slaap dan wanneer het wakker is. Overdag kan een kind prima aangeven wanneer het naar de wc moet, maar ’s nachts voelt een kind zijn lichaam nog niet goed aan. Ze slapen en zijn zich niet bewust van een volle blaas. Omdat ze altijd in een luier hebben geplast, is het signaal ‘volle blaas, ik moet plassen’ soms lastiger te herkennen.
Erfelijkheid kan ook een rol spelen. Werd je zelf laat zindelijk? Dan is het heel aannemelijk dat je kind er ook wat langer over doet. Daarnaast maakt het lichaam ’s nachts meer urine aan, waardoor zelfs kinderen met een goed ontwikkelde blaas soms een ongelukje hebben. Ongeveer vijftien tot twintig procent van de kinderen tussen vijf en zeven plast nog weleens in bed. Dat klinkt veel, maar het is meestal volkomen normaal. Ga er zo mee om, zodat je geen schaamte creëert voor je kind.
Om nachtelijk bedplassen te verminderen, zijn er verschillende dingen die je kunt proberen. Laat je kind vlak voor het slapengaan altijd nog plassen. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar het kan echt het verschil maken. Let ook op het drinken in de avond. Grote hoeveelheden drinken vlak voor bedtijd kun je beter vermijden. Zorg dat je kind overdag genoeg vocht binnenkrijgt.
Je kunt er ook voor kiezen om je kind nog één keer in de nacht te wekken om naar de wc te gaan, bijvoorbeeld als jij zelf naar bed gaat later op de avond.
Sommige ouders hebben veel baat bij een plaswekker. Dit apparaatje detecteert de eerste tekenen van urine en wekt het kind, zodat het leert wakker te worden bij een volle blaas. Het vergt soms een paar weken geduld, maar veel kinderen leren hierdoor succesvol droog te blijven.
Praktische oplossingen maken het ook makkelijker. Een waterdichte matrashoes, beddengoed dat snel te verschonen is en nachtkleding die makkelijk uit kan, zorgen voor minder stress en frustratie in de nacht. Sommige ouders gebruiken ‘dubbel beddengoed’ en leggen onder de matrashoes een droogsetje. Zo kun je bij een ongeluk in één ruk alles eraf halen en hoef je niet alles opnieuw op te maken, wat de nachtrust minder verstoort.
Het kan ook helpen om samen met je kind een “nachtritueel” te maken rondom de wc, zoals nog één keer plassen, pyjama aan, tandenpoetsen en een klein praatmoment. Zo wordt zindelijk worden ‘s nachts niet alleen een taak, maar een fijn momentje samen.
Een klein nachtlampje of een makkelijk toegankelijke wc helpt, vooral als het kind bang is om ’s nachts uit bed te komen. Andere trucjes zijn een beloningssysteem, bijvoorbeeld stickers of een klein complimentje voor een droge nacht. Kleine successen vieren geeft je kind zelfvertrouwen en motivatie.
Het kan prima zijn dat je kind al maanden volledig zindelijk is en vervolgens een terugval heeft. Dit kan te maken hebben met een grote verandering in zijn of haar leven, zoals starten op de basisschool, een verhuizing, iets dat op school speelt of een andere aangelegenheid. Probeer te achterhalen waar het aan kan liggen.
In veel gevallen is nachtelijk bedplassen gewoon een fase.
Maak je je zorgen? Is je kind inmiddels ouder dan zeven jaar en nog vaak nat ‘s nachts, of komt bedplassen plotseling weer terugkomt na een periode van droog zijn? Of zijn er andere klachten zoals pijn, extreme dorst of vaak moeten plassen overdag? Bespreek het met je huisarts of met een (kinder)arts.
Wat vaak voor frustratie kan zorgen in deze periode, zijn de gebroken nachten en het ‘werk’ dat erbij komt kijken. Het is heel normaal dat je als ouder ervoor kiest om toch nog wat langer voor de luier te gaan en het later opnieuw te proberen. Zorg dat je kind zich niet onzeker, verdrietig of beschaamd voelt. Nachtzindelijkheid is vaak een kwestie van geduld, een goed ritme en begrip voor de ontwikkeling van je kind.
Het is normaal dat dit proces langer duurt dan zindelijkheid overdag, en met de juiste aanpak maak je het voor zowel jezelf als je kind een stuk makkelijker en minder stressvol. Elke droge nacht, hoe klein ook, is een stap vooruit. En deze gedachte helpt je ook als je weer eens een nat bed verschoont: je kind plast vast niet meer in bed als hij of zij achttien is. Houd die gedachte vast!
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen