Veel ouders met peuters herkennen het: alles wat je jezelf ooit had voorgenomen níét te doen, doe je toch. Simpelweg omdat er met geen mogelijkheid groente in je kind te krijgen is. “Als je niet eet, krijg je geen toetje.”, “Nog drie hapjes dan.” of “Oké, dan eet je maar niets.” Zinnen waarvan je vooraf dacht: dat ga ik nooit doen. Tot je aan tafel zit met een kind dat weigert te eten en de wanhoop van het dagelijkse uitputtende ritueel zijn tol begint te eisen.
Tussen goede intenties en de realiteit van een vermoeide, eigenwijze peuter aan tafel, zit een wereld van onderhandelingen en frustratie. Want hoe zorg je dat je kind gezond eet zonder dat eten een strijd wordt? En misschien nog wel belangrijker: hoe help je je kind aan een gezonde relatie met eten?
Vooropgesteld: het ligt zelden aan datgene wat jij je kind voorschotelt. Het heeft weinig te maken met hoe goed je kan koken of hoe gezond een maaltijd is samengesteld. Om er een hele positieve draai aan te geven en de frustratie rondom het eet-drama los te laten: het is ontwikkeling die (in de meeste gevallen) heel passend is bij de ontwikkeling van je kind.
Kinderen die niet willen eten, zijn vaak volop bezig met iets heel normaals: ontdekken dat ze zelf kunnen kiezen. Juist omdat eten een van de weinige momenten is waarop ze echt de controle hebben, werkt aandringen vaak averechts en verandert de tafel al snel in een strijd in plaats van een plek van ontspanning.
Iris Vernooij, pedagoog & (kinder)voedingsdeskundige en expert bij How About Mom, ondersteunt ouders bij de (eet)opvoeding en herkent de stress en frustratie waarmee ouders kampen en benadrukt dat het zelden om een perfecte maaltijd gaat, maar om de manier waarop er met eten wordt omgegaan. Een kind heeft geen Instagram-waardig bord nodig om een gezonde relatie met voeding op te bouwen.
Er ligt om te beginnen al veel druk op het ouderschap om het zo goed mogelijk te doen. Als je dan ziet dat je kind essentiële zaken als eten en drinken weigert, is het niet verwonderlijk dat menig ouder hier moeite mee heeft.
De angst dat een kind niet genoeg binnenkrijgt, geen groenten eet of later een ongezonde relatie met eten ontwikkelt, zorgt ervoor dat ouders gaan sturen. Dat we gaan aandringen, onderhandelen of belonen. Begrijpelijk, maar niet zonder gevolgen. “Juist als ouders zich zorgen gaan maken, zien we vaak de strijd aan tafel toenemen”, aldus Iris.
“Wat op korte termijn lijkt te werken, kan op lange termijn juist de relatie met eten verstoren,” legt ze uit. Want zodra eten een middel wordt om iets te krijgen of te vermijden, verschuift de motivatie. Een kind eet niet meer omdat het honger heeft of nieuwsgierig is, maar omdat het moet of iets wil verdienen.
Vaak zorgt de avondmaaltijd voor de grootste uitdaging. Voor veel gezinnen het moment waarop alles samenkomt en juist daarom het vaak extra lastig maakt. Kinderen zijn moe, overprikkeld en hebben overdag soms al genoeg gegeten. Tegelijkertijd is dit de maaltijd met de meeste variatie, nieuwe smaken en verwachtingen. Het is, zoals Iris het noemt, simpelweg de moeilijkste maaltijd van de dag.
Wat er vervolgens gebeurt, is herkenbaar. De druk loopt op. Ouders proberen grip te krijgen. “Gewoon even proeven.” “Eerst dit, dan dat.” Maar juist die druk zorgt ervoor dat kinderen zich afsluiten. Nieuwsgierigheid maakt plaats voor weerstand en voor je het weet zit je vast in een patroon waar je moeilijk uitkomt.
De sleutel ligt, vaak tegen onze intuïtie in, in het loslaten. Niet in de zin van niets doen, maar in het loslaten van controle over wat een kind eet. De rolverdeling die helpt is simpel, maar krachtig: de ouder bepaalt wat er op tafel komt, het kind bepaalt of en hoeveel het eet. Dat betekent dat je zorgt voor een maaltijd waarin altijd iets ligt wat een kind kent en waarschijnlijk eet, zodat de basis veilig voelt. Tegelijk blijft er ruimte voor nieuwe smaken, zonder druk.
Wat kan helpen in de praktijk:
“Hoe lastig ook, probeer niet teveel te kijken naar de inname van die ene specifieke lastige maaltijd, maar juist naar de inname over een aantal dagen,” aldus Iris. Juist door je kind wat lucht te geven, ontstaat er op termijn weer nieuwsgierigheid.
Hoe wij over eten praten, bepaalt hoe een kind het gaat zien. In plaats van eten in te delen in goed en slecht, helpt het om het anders te benaderen. Niet als iets wat wel of niet mag, maar als iets wat je vaker eet en iets wat je minder vaak eet.
Zoals Iris het uitlegt: bijna alles mag er zijn binnen een gezond eetpatroon. Snoep is geen beloning en ook geen verboden vrucht. Het is gewoon iets wat er af en toe is, naast alle andere dingen die je lichaam voeden. Juist door die neutraliteit verdwijnt de lading. En daarmee vaak ook de strijd.
Misschien is dat wel de grootste verschuiving die ouders kunnen maken. Van controle naar vertrouwen. Van perfectie naar goed genoeg. Want uiteindelijk draait het niet om die ene maaltijd die zo uitdagend is. Niet om die avond waarop er alleen een paar happen pasta zijn gegeten. Het gaat om alle kleine momenten samen, waarin een kind leert dat eten veilig is, dat het mag voelen wat het nodig heeft en dat het gezellig aan tafel is.
Een gezonde relatie met eten ontstaat in kleine momenten, iedere dag opnieuw. En lukt het vandaag niet, dan is er morgen gewoon weer een nieuwe kans!
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen