PTSS (foto: Motoki Tonn via Unsplash)

Kun je PTSS na een traumatische bevalling voorkomen?

Kun je een posttraumatische stressstoornis (PTSS) na een traumatische bevalling voorkomen? Dat vragen we aan Claire Stramrood. Zij is gynaecoloog in opleiding en onderzoeker bij het Amsterdam UMC. Volgens Claire moet en kan er veel meer aandacht komen voor vrouwen met een traumatische beval ervaring.

“Onderzoek is en blijft heel hard nodig zolang nog steeds 10-20% van de vrouwen de bevalling als traumatisch ervaart”, zegt Claire. Ze was, samen met haar collega’s, overdonderd door de aantallen vrouwen die meededen aan hun onderzoek in 2018. “Veel vrouwen willen toch heel graag willen deelnemen en een vragenlijst invullen, ondanks dat de vragen best confronterend zijn.”

Communicatie

Hoe kun je een posttraumatische stressstoornis na de bevalling voorkomen? De sleutel bij het voorkomen van een posttraumatische stressstoornis (PTSS) is communicatie, zegt Claire. Communicatie tussen jou en de verloskundige, verpleegsters en assistenten, of arts en andere hulpverleners.

“Als je aan vrouwen zelf zou vragen: hoe zou deze nare of traumatische ervaring voorkomen kunnen worden, dan is communicatie het belangrijkste. Uitleggen wat er gaat gebeuren, luisteren, en ondersteund worden als vrouw, met praktische vragen en emotionele ondersteuning. Betere begeleiding en duidelijk communiceren over wat er gaat gebeuren.”

Ook is het belangrijk om zelf vooraf te bedenken wat je belangrijk en prettig vindt. “Wil je dat iemand met iedere wee mee puft en je hand vasthoudt, of juist niet? Moet het voor jou rustig en donker zijn in de kamer of juist niet?”

Je hebt als vrouw geen controle over alles wat zich in je lichaam afspeelt. Maar je kunt wel controle hebben over wat er rond jouw lichaam gebeurt tijdens de bevalling, zegt Claire.

Wat kun je zelf doen om je voor te bereiden?

Een bevalling is loslaten: je weet nooit van tevoren wat er gaat gebeuren. Hoeveel boeken je ook leest en cursussen je ook volgt, je weet nooit exact hoe jouw bevalling zal gaan verlopen.

“Als vrouw is het daarom goed om realistische verwachtingen te hebben, zodat je weet hoe een bevalling kan verlopen. Bedenk van tevoren dat de kans bestaat dat je een keizersnede krijgt, en weet je dat je niet de enige bent maar dan 1 op de 6 vrouwen zo bevalt.”

“Als je je goed voorbereidt, dan weet je ook dat bevallen niet gaat zoals in de film, dat je drie keer puft en dan je baby hebt”, zegt Claire. Goed voorbereiden is belangrijk en kan voorkomen dat je met een naar gevoel terugkijkt op een situatie die anders liep dan gedacht.

Begrijpelijk taal

Het onderzoek naar traumatische bevalervaringen levert ook inzichten op voor haar collega’s, zegt gynaecoloog in opleiding Claire. Praten – in begrijpelijke taal, niet in medisch jargon – over wat er gebeurt tijdens een bevalling is enorm belangrijk. “Zorg dat een vrouw op de hoogte is wat er gaat gebeuren en toestemming geeft. Of dat nou bij een thuisbevalling, een poliklinische bevalling in het ziekenhuis of in een geboortecentrum is.

“Zelfs in een spoedsituatie heb ik als gynaecoloog altijd nog even de tijd om tegen een vrouw te zeggen: dit is er wat er aan de hand is, dit is wat we daarom gaan doen, ben je daarmee akkoord?”

Hoe voorkom je dat de bevalling de rotste dag van je leven wordt? Bekijk dit filmpje van Claire bij de Universiteit van Nederland.