Motorisch en sensorisch speelgoed: wat is het, wat doet het en wat kies je als ouder?

Spelen is voor kinderen een belangrijke manier om zich te ontwikkelen en om de wereld om zich heen te leren begrijpen. Door te bewegen, te voelen en te herhalen ontwikkelen ze hun motoriek en zintuigen. Als ouder kun je je kind op een leuke manier stimuleren door motorisch of sensorisch speelgoed aan jouw kleintje aan te bieden. Wat is het verschil tussen die twee? En waar let je op als je speelgoed wilt kiezen dat niet alleen leuk is, maar ook echt iets toevoegt?

Laten we eerst even inzoomen op de twee begrippen ‘motorisch’ en ‘sensorisch’. De termen worden vaak samen gebruikt, alleen hebben ze wel net een andere betekenis. Motorisch is gericht op bewegen en coördinatie. Denk aan grijpen, stapelen, draaien, kruipen, staan of lopen, maar ook het oefenen van fijne en grove motoriek. Sensorisch draait om zintuiglijke prikkels. Het voelen van verschillende structuren bijvoorbeeld, of kijken naar vormen of contrasten en luisteren naar geluiden.

In de praktijk overlappen deze categorieën vaak. Een houten vormstoof vraagt bijvoorbeeld om bewegen (motorisch), maar prikkelt tegelijk het zien en voelen (sensorisch). Kortom: je kunt motorisch en sensorisch speelgoed prima door elkaar gebruiken. Het gaat er niet om welk label erop zit, maar wat het speelgoed je kind laat doen.

Speelgoed dat helpt bij de ontwikkeling

Motorische ontwikkeling vormt de basis voor veel vaardigheden die later vanzelfsprekend lijken. Goed motorisch speelgoed ondersteunt onder andere hand-oog coördinatie, concentratie, doorzettingsvermogen en de ontwikkeling van spieren. Door te bewegen, te balanceren en speeltjes vast te grijpen leert een kind zijn lichaam kennen en vertrouwen op wat het kan. Als ouder merk je daarnaast dat speelgoed dat uitnodigt om zelf te ontdekken, veel langer en intensiever gebruikt wordt dan speelgoed dat alles voordoet. Daarom zijn dit soort eenvoudige, ‘open’ speelvormen zo populair. 

Een aantal favorieten voorbeelden van motorisch speelgoed van Petite Amélie:

• Houten evenwichtsbalk: hiermee kan jouw kind een eigen parcours bouwen met evenwichtsbalken, balanceer stenen en verbindingsstukken. 
• Houten loopfiets: een klassieker voor dit eerste ontdekkingsjaar. Een loopfiets helpt bij balans, coördinatie en zelfvertrouwen.
• Foam speelset: het ideale speelgoed voor kleine avonturiers en ontdekkers. Deze set bestaat uit vier zachte, lichte foam blokken die met klitteband aan elkaar gezet kunnen worden en zo worden omgetoverd tot een fort, bank of kliktoren. 
• Houten klimrek: dit koepelvormige klimrek kun je zowel binnen als buiten gebruiken en kan op eindeloos veel manieren gebruikt worden. Hangen, slingeren of met dekens en kussens een hut bouwen. 
• Loopwagen: deze loopwagen stimuleert motorische ontwikkeling én hand-oogcoördinatie terwijl je kindje zich voortbeweegt.

Sensorisch speelgoed

Sensorisch speelgoed helpt kinderen om informatie te verwerken via hun zintuigen. Dat lijkt misschien abstract, maar het is heel concreet: door te voelen, kijken en luisteren leert een kind verbanden leggen. Zeker bij baby’s en jonge peuters speelt sensorisch spel een grote rol bij hun lichaamsbewustzijn, het herkennen en onderscheiden van materialen en vormen en hun cognitieve ontwikkeling, ofwel de groei van hun denkvermogen (leren denken, begrijpen, onthouden en problemen oplossen). 

Een aantal favorieten voorbeelden van sensorisch speelgoed van Petite Amélie:

• Activiteiten kubus: klein maar veelzijdig. Draaien, voelen en ontdekken stimuleert zowel de fijne motoriek als de zintuigen van jouw baby of kind.
• Babygym: een babygm, waarbij jouw kindje op zijn of haar rug of buikje ligt en speelt met hangertjes of speeltjes boven het hoofd, is ideaal voor vroege sensorische ontwikkeling en eerste hand-oog-coördinatie. 
• Activiteitentafel: vul deze uitneembare bakken van deze tafel met zand, water, bonen of rijst en laat jouw kleintje al deze materialen voelen. De tafel wordt geleverd met twee omkeerbare deksels: één zijde met een treinspoor, de andere zijde is een krijtbord. 
• Ballenbak: ook hier komen motorisch en sensorisch spelen samen. Al die verschillende texturen en tinten stimuleren gevoel en zicht, terwijl de bak vol kleine balletjes uitnodigt om heerlijk in te bewegen. 
• Sensorische speelbak: een houten bak met gekleurde schijven die kids kunnen sorteren, sorteren en voelen.

Montessori speelgoed box

Een mooie brug tussen motorisch en sensorisch speelgoed zijn Montessori speelboxen. In veel Montessori speelboxen zitten sensorische items (zoals voel- en grijpspeelgoed) in combinatie met motorische uitdaging en geven volop ruimte om zelf te ontdekken voor je kleintje.

Petite Amélie heeft Montessori speelgoedboxen passend bij de leeftijd van jouw kindje en de ontwikkelingsfase waar hij of zij op dat moment in zit. Zo moedigen de speeltjes in de 0-3 maanden box jouw baby aan om te grijpen en worden zijn of haar zintuigen zachtjes geprikkeld. De box voor baby’s van 4-6 maanden past perfect bij de nieuwe fase: alles gaat in de mond. Het speelgoed in deze box stimuleert baby’s om verschillende texturen en geluiden te verkennen en helpt bij het oefenen met tummy time. 

Tussen de 7 en 9 maanden wordt je baby zich steeds meer bewust van zijn omgeving en raakt hij steeds meer geïnteresseerd in de gevolgen van zijn acties. De bijpassende box bevat speelgoed waarmee tijdens het spelen concentratie en actief ontdekken wordt gestimuleerd.De 10 tot 12 maanden box helpt jouw kindje bij steeds zelfstandiger spelen. Het speelgoed in deze box stimuleert verbeelding en logisch na leren denken en helpt bij het herkennen van vormen en kleuren.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Petite Amélie.