Over seks doen nog veel mythes en onwaarheden de ronde. Die hardnekkige misvattingen belemmeren vrouwen om echt van seks te genieten. Seksuoloog Elise vertelt je in haar boek Wellust hoe het écht zit. Op How About Mom ontrafelt ze de grootste mythes over vrouwen en seksualiteit, zoals de mythe dat voor vrouwen het orgasme niet belangrijk is.
Net zoals de salariskloof – waarbij mannen meer verdienen in vergelijkbare functies dan vrouwen – is er ook een orgasmekloof: de ongelijkheid in klaarkomen tussen vrouwen en mannen, waarbij vrouwen veel minder klaarkomen dan mannen.
Die orgasmekloof is er niet omdat vrouwen minder graag willen klaarkomen dan mannen. Voor elke seksuele activiteit – penis-in-vaginaseks, orale seks, seks met vingers of handen, anale seks of zelfbevrediging – geldt dat er steeds (veel) minder vrouwen klaarkomen dan mannen. Wat is er nodig om die scheve verdeling tussen orgasmes bij vrouwen en orgasmes bij mannen recht te zetten?
Eigenlijk zijn er meerdere orgasmekloven. Bij penis-in-vaginaseks komen bijna alle mannen meestal tot altijd klaar, en slechts ongeveer een kwart tot een derde van de vrouwen. En bij eenmalige seks (zoals onenightstands) heeft 80 procent van de mannen (waarschijnlijk is hier alcohol in het spel) een orgasme tegen 11 procent van de vrouwen.
Ook bij seks in een relatie, dus met een vaste partner, is er een verschil in orgasmes tussen vrouwen en mannen. Nog steeds komen dan bijna alle mannen meestal tot altijd klaar, en bijna twee derde van alle vrouwen.
Hoe komt het dat deze orgasmekloof blijft bestaan, ondanks het feit dat de clitoris al bijna vijfentwintig jaar geleden goed en geheel (opnieuw) in kaart is gebracht? Wat is er nodig om de scheve verdeling tussen orgasmes bij vrouwen en orgasmes bij mannen recht te zetten?
De orgasmekloof wordt niet verklaard doordat vrouwen minder makkelijk klaarkomen dan mannen of dat er vrouwen zijn die niet kunnen klaarkomen.
Vrouwen die seks hebben met een vrouw hebben in 80 tot 90 procent een orgasme. Een belangrijke reden dat zij vaker klaarkomen, is dat zij (meer) aan stimulatie van de clitoris doen. Vrouwen die seks hebben met een vrouw komen namelijk drie keer vaker klaar dan vrouwen die alleen penis-in-vaginaseks hebben! De orgasmekloof versmalt dus enorm als onder meer vingers en tong in het spel zijn, en daar wordt bij seks tussen vrouwen veel meer aandacht aan besteed.
Daarnaast denk ik dat de orgasmekloof kleiner is bij seks tussen twee vrouwen, omdat omstandigheden die meer samenhangen met seks met mannen ontbreken. Denk aan een grotere kans op onder druk gezet worden, ongewenste seksuele ervaringen en agressie. Ook daardoor is er bij seks tussen twee vrouwen meer ontspanning en meer seksuele opwinding en zijn er meer orgasmes.
Vrouwen hebben dus de meeste kans op een orgasme als er geen man bij betrokken is. Dit komt mede doordat partnerseks met een man vaak is gericht op zijn genot. Partnerseks waarbij mannen alleen hun penis gebruiken, is voor veruit de meeste vrouwen gewoon veel minder lekker. Toch wordt aan vrouwen die seks hebben met een vrouw vaak gevraagd of ze de penis niet missen.
Bij de vrouwen die ik in mijn werk als seksuoloog spreek valt mij op dat hun manier van stimulatie tijdens zelfbevrediging vaak heel erg verschilt van hun stimulatie tijdens partnerseks, terwijl dit voor mannen niet zo is. Veruit de meeste vrouwen stimuleerden bij zelfbevrediging namelijk de voorkant van de clitoris via de vulva.
Ga bij jezelf maar na: waarschijnlijk is het niet zo dat je elke keer vingers of een op een penis lijkend voorwerp diep in je vagina brengt. En als je al ín de vagina stimuleert is dit meestal net voorbij de vaginaopening, waarbij je de achterkant van de clitoris stimuleert, bijvoorbeeld met je vingers of een vibrator of dildo.
Veel vrouwen komen dan ook bij zelfbevrediging vaker klaar dan bij partnerseks. De meeste vrouwen met wie ik het hierover heb, hadden dit verschil alleen nog niet opgemerkt totdat we erover spraken.
Weinig mensen vinden het gek als een vrouw geen orgasme heeft tijdens seks, terwijl als de man niet zou klaarkomen velen het niet eens als seks zouden classificeren. Van mannen wordt dan ook niet verwacht dat ze genieten van en klaarkomen tijdens seks als hun penis niet wordt aangeraakt of als er alleen indirect tegenaan wordt gewreven. (Kun je je seks voorstellen waarbij de penis van de man genegeerd wordt?)
Vaak ontbreekt bij seks tussen vrouwen en mannen dus opwindende clitorisstimulatie. Want ook als mannen de clitoristop wel stimuleren is dat voor vrouwen vaak niet fijn omdat het te hard en te snel gaat; ‘kraslotstimulatie’ noem ik dat.
Maar dat is niet de enige verklaring voor de orgasmekloof. Ook andere factoren spelen hierbij een rol. Zoals het belemmerende idee dat het orgasme voor vrouwen niet zo belangrijk is omdat zij vooral gericht zouden zijn op emotionele verbinding en intimiteit. Zelfs sommige seksuologen geloven in dit waanidee, zoals blijkt uit een artikel in de Belgische krant Het Laatste Nieuws (2017): ‘Slechts de helft van de jonge Vlaamse vrouwen beleeft een orgasme tijdens seks met hun partner. Dat blijkt uit een grote enquête van Flair. “Daar is niets mis mee,” zeggen seksuologen. “Genieten en je goed voelen bij elkaar zijn veel belangrijker.’
Daarnaast krijgen vrouwen en mannen van jongs af aan aangepraat dat een orgasme niet voor alle vrouwen is weggelegd. Zo kunnen we bijvoorbeeld regelmatig lezen dat een op de drie vrouwen nooit klaarkomt tijdens seks of dat het normaal is dat een groot deel van de vrouwen nooit een orgasme heeft.
Vrouwen die geen orgasme hebben tijdens seks, gaan er dan automatisch vanuit dat zij tot die groep behoren die biologisch geen orgasme kán krijgen en leggen zich erbij neer dat dat bij hen niet zal gebeuren. Vanwege deze wijdverspreide misverstanden denken veel vrouwen dat ze tevreden zouden moeten zijn met orgasmeloze seks. Terwijl juist vrouwen met de clitoris een orgaan hebben dat puur en alleen bedoeld is voor seksueel genot, want de penis heeft meerdere functies.
Vrouwen die seks hebben met mannen houden de orgasmekloof soms ook zelf in stand, doordat ze het seksueel genot van hun sekspartner consistent boven dat van zichzelf stellen: ‘Als híj maar klaarkomt en geniet, voor mij is dat minder belangrijk.’
Ze vinden het erger voor hem als hij geen orgasme heeft dan voor zichzelf, en hebben moeite om hun eigen seksuele genot op te eisen, deels omdat ze denken dat ze hem daarmee het gevoel geven dat hij het verkeerd doet. En er zijn ook vrouwen die moeite hebben met klaarkomen en daar veel frustraties en verdriet over hebben, en bang zijn dat er misschien iets mis met ze is. Ze zeggen dan – vaak uit zelfbescherming – dat ze hun eigen orgasme niet zo belangrijk vinden.
Daarbij hebben vrouwen meestal weinig keuze wat betreft het wel of niet klaarkomen van de man, omdat er vaak automatisch penis-in-vaginaseks plaatsvindt die pas stopt bij het orgasme van de man.
Dat seks vaak eindigt met het klaarkomen van de man, is omdat met een slappe penis penetratie, en dus seks, niet meer mogelijk zou zijn (think again!). En omdat er het waanidee heerst dat een man na zijn orgasme niets meer kan en meteen als een blok in slaap valt. Maar vooral omdat zíjn orgasme – vaak zowel voor mannen als voor vrouwen – niet alleen het hoogtepunt, maar ook het hoofddoel én het einddoel zou zijn van een seksuele ervaring.
Wat ook hierbij weer meespeelt is dat heel wat vrouwen het gemakkelijker vinden om tijdens seks met hun mannelijke sekspartner bezig te zijn dan met zichzelf, omdat ze niet vertrouwd zijn met hun eigen seksualiteit. Ze weten en voelen niet wat ze zelf precies willen en waar ze naar verlangen, laat staan dat ze daarvoor uit kunnen komen. Dat ligt niet aan hen, want ze krijgen het niet geleerd. En als ze het wel weten vinden ze het vaak moeilijk om dit te uiten, omdat een vrouw die voor zichzelf opkomt tijdens seks, en er vrijuit van geniet, algauw als slet wordt gezien.
Ik beschouw de orgasmekloof dan ook als een oproep aan vrouwen: laat niet alle aandacht steeds maar weer uitgaan naar zijn orgasme. Maak het belang en de vanzelfsprekendheid van je eigen orgasme net zo groot als dat van hem.
Vrouwen kunnen op die manier zelf de orgasmekloof verkleinen. Maar dat lukt niet als alle verantwoordelijkheid alleen maar bij hen wordt gelegd. Denk maar aan misplaatste adviezen in vrouwenmagazines, zoals het aantrekken van zogenaamd sexy lingerie om het seksleven een boost te geven. Veel van die ‘goedbedoelde’ adviezen zijn alsnog gericht op het mannelijk seksueel genot. Er zijn niet veel vrouwen die zelf een orgasme krijgen van sexy lingerie.
Bij de aandacht voor het dichten van de orgasmekloof is de boodschap dan ook meestal dat vrouwen net zo vaak moeten gaan klaarkomen als mannen. Veel vrouwen kunnen zich daardoor onder druk gezet voelen om een orgasme te krijgen, wat weer averechts kan werken. De afwezigheid van een orgasme bij vrouwen wordt als een ‘probleem’ gezien: zij hebben ‘te weinig’ orgasmes. Maar ik zie dat als een ‘mannelijke’ visie op seks, waarin het orgasme als het belangrijkste doel van seks geldt. Het orgasme bij mannen wordt dan gezien als onvermijdelijk aanwezig, en in die implicatie schuilt juist een groot deel van het probleem.
Klaarkomen is geen verplichting, geen eis waaraan elke vrouw wordt geacht te voldoen. En seks is veel meer dan een orgasme hebben. De boodschap zou dan ook niet moeten zijn dat vrouwen vaker moeten klaarkomen waardoor ze vanzelf wel van seks zullen gaan genieten. De aandacht voor de orgasmekloof zou zich wat mij betreft moeten richten op het blootleggen van de onderliggende mechanismen.
Het is niet alleen aan vrouwen om de orgasmekloof te dichten. Dat gebeurt namelijk ook als mannen minder vaak gaan klaarkomen. Want misschien komen vrouwen helemaal niet te weinig klaar, maar mannen wel te veel? Het gaat dan ook niet over het turven van orgasmes, maar om gelijkwaardigheid tussen vrouwen en mannen op seksueel gebied. Een belangrijke stap daarbij ligt in het veranderen van de manier waarop we denken over vrouwen, mannen en seks.
Iedereen kiest zelf per seksuele ervaring of een orgasme daar deel van uitmaakt of niet. Want klaarkomen an sich maakt van iemand nog geen seksueel autonoom persoon. Die autonomie zit in keuzevrijheid hebben op het gebied van het orgasme, en dat is voor zowel heel veel vrouwen (klaarkomen gebeurt niet) als voor heel veel mannen (klaarkomen moet per se of gebeurt ‘te snel’) niet het geval.
Meer weten?
Seksuoloog Elise vertelt je in haar boek Wellust hoe je meer seksuele autonomie en plezier beleeft. Frederieke las Wellust (en werd boos).
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen