Postpartum massage

Wat is endometriose?

Misschien heb je er wel eens van gehoord: endometriose. Wat is endometriose? Kun je zwanger raken als je endometriose hebt? En wat zijn de ervaringen van andere vrouwen met endometriose? 

Om te weten wat endometriose is, is het nodig om eerst kort te weten hoe je maandelijkse cyclus werkt. Iedere maand bouw het slijmvlies in je baarmoeder zich onder invloed van hormonen op. Je eierstokken maken deze hormonen aan. Vlak voordat je menstruatie begint, worden er minder hormonen aangemaakt. Het opgebouwde slijmvlies wordt dan afgestoten als bloed: dit is de menstruatie.

Wat gebeurt er bij endometriose? Bij endometriose komt het slijmvlies dat normaal in de baarmoeder zit, ook voor op plaatsen buiten de baarmoeder en in de spierwand van de baarmoeder. Net zoals in de baarmoeder reageert het baarmoederslijmvlies dat zich bij endometriose buiten de baarmoeder bevindt, ook op de hormoonveranderingen. Hierdoor kunnen kleine bloedinkjes in de buikholte, pijnklachten en verklevingen ontstaan.

Thuisarts.nl legt het als volgt uit: Bij endometriose zit er weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld bij de eierstokken, eileiders, buikvlies, blaas of darmen. In deze stukjes weefsel ontstaat tijdens de menstruatie een reactie die flinke pijn kan geven. Doordat deze reactie iedere menstruatie weer terugkomt kunnen er verklevingen en littekenweefsel ontstaan.

Welke klachten passen bij endometriose?

Veel buikpijn, hevige menstruatieklachten, vaak moe zijn, pijn bij naar de wc gaan of pijn bij seks: endometriose kan (veel) pijnklachten geven. Welke klachten je hebt en hoeveel last je ervaart, verschilt per vrouw: sommige vrouwen hebben ernstige vorm van endometriose en nauwelijks of geen klachten. Andere vrouwen hebben bij milde vormen van endometriose en juist veel klachten, zoals pijn bij plassen of hevige menstruatie. Maar het kan ook zijn dat er helemaal geen klachten en dat endometriose bij toeval wordt ontdekt, bijvoorbeeld als er een vruchtbaarheidsonderzoek wordt gedaan als een zwangerschap uitblijft.

Welke klachten kunnen door endometriose worden veroorzaakt?

  • Pijn bij het plassen of poepen
  • Pijnlijke menstruaties
  • Pijn bij seks
  • Slijm of bloed bij je ontlasting of bij plassen
  • Obstipatie (verstopping)
  • Buikpijn
  • Vermoeidheidsklachten

 

“Het hoort erbij, toch?”

Soms is de pijn bij menstruaties zo hevig dat je thuis moet blijven van school, werk of sporten. Kiki (29) heeft endometriose en vertelt: “Ik had altijd al veel last gehad van menstruatiekrampen. Als ik ongesteld was moest ik vaak platliggen en ibuprofen nemen tegen de pijn, zo heftig was het. Lang heb ik gedacht: dat heeft iedere vrouw, het hoort erbij.”

Kiki’s ervaring maakt duidelijk dat veel vrouwen denken dat hun pijnklachten ‘erbij horen’. Het trieste is dat veel vrouwen soms lang doorlopen met (hevige) pijnklachten, zonder te weten dat dit door endometriose veroorzaakt wordt. Ook zijn er helaas verhalen bekend van vrouwen die niet goed geholpen werden door hun (huis)arts of niet doorverwezen werden naar een specialist of endometriose poli. Zoals Jana, die na vijftien jaar hoort dat haar pijnklachten door endometriose ontstaan, en steeds geen gehoor vond bij haar huisarts. “Vijftien jaar lang is mij herhaaldelijk verteld dat er niks met mij aan de hand is, dat ik een aansteller ben met een lage pijngrens. Ondanks dat ik mijn operatie heb ondergaan voelt het nog steeds onwerkelijk. Een stemmetje in mijn hoofd zegt namelijk nog steeds: je hebt geen endometriose. Je hebt aanstelleritis.”

Huib van Vliet, gynaecoloog in het Catharina Ziekenhuis, waar een expertisecentrum endometriose is, zegt daarover: “Endometriose kan een enorme invloed hebben op het sociale-, werk- en privéleven van jonge vrouwen.”

Hoe weet ik of ik endometriose heb?

Om vast te stellen of er sprake is van endometriose, kun je – via een verwijzing van de huisarts – bij een gynaecoloog in het ziekenhuis terecht. Daar kan inwendig gynaecologisch onderzoek worden gedaan. Ook zijn een echo, MRI-onderzoek en darm- en blaasonderzoek en onderzoek naar de urineleiders mogelijk, omdat het slijmvlies ook voorkomt op plaatsen buiten de baarmoeder zoals de urineleiders, darmen en blaas.

Door in een dagboek of app bij te houden hoe je menstruatie en welke klachten je hebt, geeft je meer grip en kan helpen in gesprek met een (huis)arts of gynaecoloog. Zo krijg je misschien een duidelijker beeld hoe jouw klachten ontstaan en waar ze mee samenhangen.

Zwanger worden en endometriose

Soms is de kans om zwanger te worden kleiner als je endometriose hebt. Endometriose is een factor die de vruchtbaarheid kan beïnvloeden. Het betekent niet dat alle vrouwen met endometriose onvruchtbaar zijn. Sommige vrouwen worden gemakkelijk zwanger. Geschat wordt dat 60-70% van de vrouwen met endometriose vruchtbaar zijn, spontaan zwanger kunnen worden en kinderen kunnen krijgen, volgens de Endometriose Stichting.

Wel is bekend dat de maandelijkse kans om zwanger te worden bij vrouwen met endometriose lager is dan bij vrouwen die geen endometriose hebben. Ook is het moeilijker om zwanger te raken als er sprake is van ernstige endometriose in vergelijking met lichte vormen van endometriose. Ook hangt de kans op een natuurlijke zwangerschap af van de plek waar de endometriose zich bevindt in de buik. Daarom is een algemeen advies voor vrouwen die weten dat ze endometriose hebben en die een kinderwens hebben, om niet te lang te wachten met proberen zwanger te worden.

Kan endometriose worden behandeld?

Hoe endometriose precies ontstaat, weten we nog niet. Helaas is er geen behandeling waarmee je van endometriose afkomt: het is een chronische aandoening waar je mee moet gaan leren leven. Meestal verdwijnen klachten door endometriose na de overgang. Wel zijn er behandelingen gericht op het onderdrukken van de klachten. Wat voor de ene vrouw niet werkt, werkt voor een ander misschien wel heel goed. Het behandelteam in het ziekenhuis zal met jou overleggen en een inschatting maken over de behandeling van endometriose.

Er zijn verschillende behandelopties om de endometriosegroei te remmen, zoals hormonale therapie, een chirurgische ingreep, of alternatieve therapieën zoals acupunctuur, homeopathie en osteopathie. Ook acupunctuur en mesologie zijn (alternatieve) therapieën die verlichting kunnen geven: de Endometriose Stichting heeft veel informatie over behandelingen bij endometriose, therapieën, en behandelingen bij verminderde vruchtbaarheid.

Het is belangrijk om te weten dat de behandeling van endometriose maatwerk is. Afhankelijk van jouw klachten en wensen, van de plaats waar de endometriose zit, van de aanwezigheid van kinderwens en van je leeftijd zal je arts samen met jou en je eventuele partner tot een behandelplan komen. In Nederland zijn steeds meer gespecialiseerde ziekenhuizen waar je terecht kunt met endometriose – de Endometriose Stichting houdt een overzicht bij. Het Catharina ziekenhuis in Tilburg is bijvoorbeeld gespecialiseerd in de behandeling van endometriose. Kies een ziekenhuis waar verschillende specialismen samenwerken om endometriose zo goed mogelijk te behandelen. Ook is het heel belangrijk dat je een arts zoekt bij wie je je op je gemak voelt.

Welke invloed heeft leefstijl en voeding op endometriose?

Hoewel er nog meer onderzoek nodig is, zijn er vrouwen die ervaren dat voeding en leefstijl een positieve invloed kunnen hebben op hun endometriose en pijnklachten bij endometriose. Voeding kan namelijk invloed hebben op je hormoonhuishouding, en daarmee op endometriose (ook beïnvloedt door hormonen). Ook stress kan een grote impact hebben.

In Engeland en Amerika kun je veel vinden over ‘het endometriose dieet’, met vaak goede resultaten. Dat dieet is onder andere gebaseerd op het vermijden van tarwe en gluten, cafeïne, rood vlees, zuivel, soja en geraffineerde of witte suikers en zoetstoffen. Besef wel: er bestaat niet één dieet dat echt alleen voor endometriose patiënten is gemaakt. Maar het kan geen kwaad om te onderzoeken hoe jouw lichaam reageert op bepaalde voedingsmiddelen, en of je klachten verminderen als je gluten, cafeïne, rood vlees, zuivel, soja en geraffineerde of witte suikers uit je voedingspatroon haalt.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Eindelijk kan ik zeggen dat ik heel trots ben op mijn eigen lichaam. Er groeit een klein meisje in ik kan het nog steeds niet te geloven 😭💗 Twee jaar lang ben ik bezig geweest om uit te vinden hoe je nou zwanger kunt worden. Iets wat ze je vroeger op school nooit hebben verteld is hoe verdomde moeilijk dat kan zijn. Als je na gaat wat er allemaal in een vrouwelijk lichaam goed moet werken voordat z’n eitje bevrucht wordt, en op de goeie plek terecht komt, en dan ooook nog eens blijft zitten. Het is een heel proces wat weer bij elke vrouw anders kan lopen. Iedere zwangerschap heeft wel weer zijn eigen verhaal. Ik heb geprobeerd van die verhalen te leren, de dingen op te slaan die mij misschien ook zouden kunnen helpen en vooral mezelf niet met anderen te vergelijken. Maar de nodige tranen en teleurstelling is er zeker geweest. Endometriose was mijn grote probleem, waarbij een operatie geholpen heeft. Maar daarnaast ook de tips, voedingsadvies en het luisterend oor van @lindareinhardt_ aanrader dus als je zelf ook rondloopt met een onvervulde kinderwens 🌾🌼 #mijnverhaal #endometriose #zwangerschapswens #zwanger #elkaareenbeetjehelpen

Een bericht gedeeld door K I K I (@kikisusanrigters) op

Meer informatie

Via de website van Freya vind je veel nuttige informatie en links. Ook de Endometriose Stichting biedt informatie, bijeenkomsten en verhalen van andere vrouwen met endometriose.