Deze week duikt pedagoog Scarlet in een patroon wat ze bij veel ouders ziet: moeder troost, vader grapt. Humor en relativering zijn belangrijke vaardigheden om mee te geven aan je kind, zeker. Maar veel vaders zijn geneigd om dit nogal snel en vaak te doen. Maar wat als kinderen zo leren dat hun gevoel toch niet zal worden begrepen bij papa?
In Kos aan het zwembad. Een meisje doet haar hand pijn. Haar vader had nog zo gezegd niet aan het zwembadbedje te komen maar ze deed het toch en nu klapte de rugleuning op haar hand. Oma is er al snel bij. Papa zegt liggend van een afstand: “Ik zei nog zo dat ze dat niet moest doen”.
Mama is druk met de baby maar wuift dat haar dochter naar haar toe moet komen. Met de baby in haar ene hand komt ze op ooghoogte om haar dochter met haar andere hand een knuffel te geven. Het meisje houdt haar moeder stevig vast met twee handen om haar heen als een koala, ze huilt even uit en moeder kijkt even goed naar de hand van haar dochter. Het meisje kalmeert.
Nu haar zenuwstelsel tot rust komt, voelt ze dat de pijn toch wel mee viel.
De kracht van erkenning.
Papa doet met zijn handen alsof hij een kettingzaag aanzet om haar hand eraf te halen. Het meisje lacht lichtjes mee maar zegt “papa, neehee” en ze stoeien een beetje. Vader die de grapjes maakt. Moeder die troost. Een dynamiek zoals we hem heel vaak zien.
Ook in ons eigen gezin
Dynamieken en patronen zijn vaak onbewust. Als ik eerlijk naar mezelf en mijn gezin kijk, hebben wij ze ook genoeg: het is ook meer mijn man die bijvoorbeeld de kinderen op sleeptouw neemt in het zwembad. Ik doe dat ook, maar moet mezelf toch net iets meer over die drempel helpen om in dat koude water te stappen en er ook een tijdje in te blijven
Het is ook mijn man die op vakantie in de bergen rijdt. Hij vindt dat leuk, ik stressvol.
Allemaal dingen die soms goed zijn om onder de loep te nemen. Soms is een bepaalde verdeling prima omdat zo ieder in zijn kracht staat, soms is het goed om kritisch te zijn en ons af te vragen waarom we dingen op een bepaalde manier doen.
En als het gaat om de troostende rol van vaders, denk ik dat er veel winst valt te behalen.
Troostende vaders zijn hard nodig
Ik zeg niet dat vaders geen grapjes mogen maken. Humor en relativering zijn belangrijke vaardigheden om mee te geven aan je kind. Maar veel vaders zijn geneigd om dit nogal snel en vaak te doen. Hier kunnen angsten of overtuigingen achter zitten zoals “mijn kind moet geen watje worden” en “huilen is zwak”. Dit valt hen niet te verwijten, aangezien emotionele ontwikkeling vroeger niet of nauwelijks aandacht kreeg en de meeste van hen opgroeiden met een eenzijdige verwachting van mannelijkheid. Zij hoorden zich te “vermannen” en kregen vaak weinig erkenning voor hun emoties. Als dan later hun eigen kinderen kwetsbare emoties tonen, is het niet gek dat zij instinctief reageren met relativering.
Anderzijds kun je ook denken: moeder die troost, vader die relativeert, dan heb je toch twee belangrijke opvoed-elementen te pakken. Wat is het probleem?
Maar als ‘grapjes en relativeren’ de enige dynamiek is in de relatie tussen vader en kind, kan het zijn dat kinderen niet hun ware ik laten zien. Dat ze hun “harnas” aan trekken omdat ze leren dat hun gevoel toch niet zal worden begrepen bij papa. Daarmee verlies je langzamerhand de hechte verbinding met je kind, die zo belangrijk is om veerkrachtig op te groeien.
Anderzijds is een moeder die alleen maar kan troosten, maar niet kan begrenzen of relativeren, net zo goed niet gunstig voor de ontwikkeling van kinderen.
De kracht zit hem in de balans. De balans die je zoekt tussen troost en relativering, tussen voelen en verdergaan. Het begint altijd met het gevoel erkennen van je kind. Dus lieve papa’s, je relativeer-kracht hoeft niet weg. Maar wacht soms even een paar tellen.
Probeer eerst te erkennen wat je kind voelt. Dat kan gewoon door een simpele zin als:
- “Oei, dat is balen”
- “Daar schrok je van denk ik?”
- “Dat is vast niet fijn voor je”.
- “Kom hier (gevolgd door een knuffel)”
Hopelijk merk je dat die kracht van erkenning veel impact heeft in de relatie tussen jou en je kind(eren). En nee, je gaat er niet ‘zachter’ door opvoeden, maar maakt juist een sterkere verbinding.
Meer lezen van Scarlet op How About Mom?
Leren we onze kinderen wel om behulpzaam te zijn?



