Sinds ik moeder ben, is er iets waar ik ontzettend goed in ben geworden: voelen wat mijn kinderen nodig hebben. Ik hoor het aan een stem, zie het aan een blik en merk vaak al dat er iets speelt voordat er überhaupt woorden aan worden gegeven. Ik weet wanneer ze moe zijn, wanneer iets te veel wordt, wanneer er behoefte is aan aandacht of wanneer ik beter gewoon even naast ze kan gaan zitten.
Dat vind ik een van de bijzondere kanten van het moederschap. Vanaf het moment dat je moeder wordt, lijkt er voortdurend een deel van je aandacht buiten jezelf te bestaan. Er loopt altijd ergens een onzichtbaar lijntje naar je kind.
Tegelijkertijd ontdekte ik door de jaren heen dat daar ook een andere kant aan zit. Want hoe beter ik werd in het voelen van wat iedereen om mij heen nodig had, hoe minder vanzelfsprekend het soms werd om diezelfde aandacht naar mezelf te brengen. Niet omdat ik bewust besloot mezelf op de laatste plaats te zetten. Het gebeurde veel subtieler.
Je wordt wakker en de dag begint. Er moet ontbeten worden, iemand moet iets mee naar school, er staat een afspraak in de agenda, er moet gewerkt worden en ondertussen probeer je te onthouden wat je niet mag vergeten. Naast al die praktische dingen is er nog de emotionele laag van het moederschap. Je voelt mee met verdriet, onzekerheid, ruzies, ziekte, school en vriendschappen. Je bent voortdurend aan het kijken, luisteren, anticiperen en afstemmen.
Ergens tussen al die bewegingen door kan een veel eenvoudigere vraag steeds verder naar de achtergrond verdwijnen: hoe gaat het eigenlijk met mij?
Misschien herken ik dat patroon ook zo goed omdat ik het al kende voordat ik moeder werd. Ik werkte ruim vijftien jaar in de accountancy en was gewend aan verantwoordelijkheid, deadlines, regelen en doorgaan. Mijn hoofd was daarin mijn belangrijkste instrument. Analyseren, oplossen, vooruitdenken en zorgen dat alles klopte; ik kon het goed en het bracht me ook veel.
Toen yoga later een steeds grotere plek in mijn leven kreeg, merkte ik hoe ongewoon het voor mij eigenlijk was om even niets te hoeven oplossen. Op een yogamat hoefde ik nergens een antwoord op te hebben. Ik mocht bewegen, ademen en voelen wat er op dat moment gebeurde. In 2021 werd ik zelf yogadocent en later verdiepte ik me verder in ademwerk. Hoe meer ik met het lichaam werkte, hoe duidelijker ik begon te zien hoeveel informatie we missen wanneer we alleen aandacht hebben voor wat ons hoofd vertelt.
Ons lichaam laat namelijk voortdurend iets merken. Niet alleen op het moment dat we volledig uitgeput zijn of geen prikkel meer kunnen verdragen. Vaak begint het veel eerder. Een ademhaling die ongemerkt hoger wordt. Schouders die de hele dag aangespannen zijn. Minder geduld. Een gevoel van onrust zonder dat je precies weet waarom. Of dat kleine moment waarop je eigenlijk voelt dat je geen ruimte hebt voor nóg een afspraak, maar jezelf toch alweer ja hoort zeggen.
We zijn geneigd pas te luisteren wanneer die signalen hard genoeg worden. Wanneer we moe zijn, kortaf reageren of alleen nog maar willen dat iedereen ons even met rust laat. Dan weten we: ik heb rust nodig. Maar wat als we niet hoeven te wachten tot ons lichaam zo hard moet roepen? Voor mij gaat lichaamsbewustzijn daarom niet alleen over ontspannen. Het gaat over jezelf eerder opmerken. Terwijl je bezig bent met de kinderen, je werk, je relatie en alles wat er op een dag van je gevraagd wordt, af en toe ook even voelen: wat gebeurt er eigenlijk in mij?
Dat klinkt eenvoudig, maar de vraag wat heb ik nodig? kan verrassend moeilijk zijn wanneer je jarenlang gewend bent geweest om vooral naar anderen te kijken. En misschien is dat ook waarom het bekende advies om als moeder “meer tijd voor jezelf te nemen” soms zo oppervlakkig voelt. Want zelfs wanneer je eindelijk een avond vrij hebt, betekent dat nog niet automatisch dat je weet waar je behoefte aan hebt.
Soms heb je rust nodig, maar soms juist beweging. Soms wil je alleen zijn en soms wil je verbinding. Misschien wil je helemaal niet op de bank met een kop thee, maar muziek aanzetten, dansen, iets nieuws leren, de deur uit, aangeraakt worden of eindelijk iets doen waar je al maanden nieuwsgierig naar bent.
We praten bij zelfzorg vaak over herstellen van alles wat we dragen. Maar ik denk dat er nog iets anders belangrijk is: ruimte houden voor dat wat ons tot leven brengt. Want je bent niet alleen degene die zorgt. Je bent niet alleen moeder, partner, werknemer, ondernemer, dochter of vriendin. Onder al die rollen zit nog steeds een vrouw met een eigen lichaam, grenzen, behoeften, nieuwsgierigheid en verlangens.
Dat betekent niet dat je vanaf morgen alles anders moet doen. Ik geloof juist niet dat we van luisteren naar ons lichaam weer een volgende taak moeten maken die we goed moeten uitvoeren. Misschien begint het veel kleiner. Even merken hoe je ademt terwijl je achter je laptop zit. Voelen dat je buik zich aanspant wanneer je ergens ja op wilt zeggen terwijl je eigenlijk nee bedoelt. Opmerken dat je ineens energie krijgt wanneer iemand iets voorstelt. Erkennen dat je moe bent voordat je volledig leeg bent. Of jezelf simpelweg wat vaker de vraag stellen: wat zou voor mij nu fijn zijn?
Je hoeft niet op ieder antwoord onmiddellijk te reageren. Alleen al opmerken dat er een antwoord ís, verandert iets. Dat is misschien wel een van de belangrijkste dingen die yoga, ademwerk én het moederschap mij hebben geleerd. Goed voor anderen zorgen en goed naar jezelf luisteren zijn geen tegenpolen. Je hoeft niet minder betrokken, liefdevol of beschikbaar te worden om jezelf weer mee te nemen.
Misschien begint het ermee dat je jouw eigen signalen net zo serieus neemt als die van de mensen van wie je houdt. Want je kinderen hoeven niet alleen een moeder te zien die altijd voor hen klaarstaat. Ze mogen ook zien dat hun moeder iemand is die voelt, grenzen heeft, plezier maakt, keuzes maakt en soms ruimte voor zichzelf nodig heeft. En misschien geef je ze daarmee iets heel waardevols mee: dat zorgen voor anderen nooit hoeft te betekenen dat je jezelf niet meer hoort.
Fabienne Hederik is moeder, yogadocent, ademcoach en oprichter van Mindpiece. Na ruim vijftien jaar in de accountancy maakte ze de overstap naar yoga, ademwerk en lichaamsgericht werken. Met Mindpiece begeleidt ze vrouwen die veel dragen en geven en gewend zijn vooral vanuit hun hoofd te leven, om opnieuw contact te maken met hun lichaam, grenzen en verlangen.
Meer over Fabienne en Mindpiece: www.mindpiece.nl
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen
