Later naar bed, uitslapen, een middagdutje dat ineens veel later plaatsvindt en slapen op een andere plek. Op vakantie ziet het ritme van je kind er vaak nét even anders uit. En dan beginnen school, opvang en werk weer….
Hoe help je je kind om na de vakantie weer terug te komen in het vertrouwde slaapritme? Slaapcoach Ewelina deelt 5 tips om die overgang rustig te maken.
Na een vakantie kan het thuis ineens weer even zoeken zijn. Misschien ging je kind tijdens de vakantie later naar bed, sliep het ‘s ochtends langer uit of waren dutjes minder voorspelbaar. Maar er verandert nog iets: tijdens een vakantie zijn jullie vaak veel meer samen. Als het gewone leven weer begint, kan je kind daarom niet alleen moeten wennen aan andere slaap- en waaktijden, maar ook aan minder tijd en nabijheid samen.
Het goede nieuws: je kind hoeft niet van de ene op de andere dag weer volledig ‘in het ritme’ te zitten. Je kunt die overgang stap voor stap maken.
Maak je kind komende dagen op tijd wakker en ga in de ochtend iets actiefs doen. Zo help je de biologische klok van je kind te resetten. Hoe eerder ze wakker zijn, hoe groter de kans wordt dat ze ook in de avond eerder in slaap vallen.
Wat kun je nog meer doen om terug te komen in het slaapritme?
Weet je dat school of de opvang maandag weer begint? Wacht dan liever niet tot zondagavond om de bedtijd ineens flink te vervroegen.
Schuif de bedtijd én het moment van opstaan een paar dagen van tevoren stap voor stap terug richting het ritme van vóór de vakantie. Een kwartiertje per keer kan al genoeg zijn.
Vooral het tijdstip van opstaan kan hierbij helpen. Door je kind ‘s ochtends geleidelijk weer wat eerder wakker te maken, wordt het vaak ook makkelijker om ‘s avonds eerder in slaap te vallen. Je hoeft dus niet in één keer van een vakantieritme naar een strak weekschema. Geef je kind een paar dagen om mee te bewegen.
Na weken waarin jullie misschien bijna voortdurend samen waren, begint ineens weer de opvang of school. Jij gaat weer aan het werk en de gewone weekplanning start. Het is helemaal niet gek als je kind juist op dat moment extra behoefte heeft aan jou.
Die behoefte aan nabijheid kan zich ook rond bedtijd laten zien. Een kind dat vóór de vakantie gemakkelijk ging slapen, wil misschien ineens dat je langer blijft zitten, vaker terugkomt of nog een extra knuffel geeft.
Probeer dat niet meteen te zien als een slaapprobleem dat opgelost moet worden. Je kind heeft na zo’n overgang mogelijk vooral behoefte aan verbinding en voorspelbaarheid. Een paar minuten extra één-op-één aandacht voor het slapen kan dan al helpen: samen een boekje lezen, knuffelen of nog even rustig de dag doornemen.
Op vakantie is er vaak meer ruimte voor spontaniteit. Vandaag om zeven uur eten, morgen pas om half negen. Nog een ijsje op het terras, een laat uitstapje of in slaap vallen in de buggy of auto: het hoort er allemaal bij.
Eenmaal thuis helpt het om het vertrouwde dagschema weer terug te brengen. Denk aan ongeveer dezelfde momenten voor opstaan, eten, naar buiten gaan, dutjes en naar bed gaan. Natuurlijk betekent dat niet dat iedere dag precies hetzelfde moet verlopen! Het gaat vooral om herkenbaarheid: je kind weet weer een beetje wat er hierna komt.
Ook het bekende bedritueel kan daarbij helpen. Pyjama aan, tandenpoetsen, boekje lezen, knuffelen en slapen: juist die kleine, steeds terugkerende dingen kunnen na een vakantie weer houvast geven.
De eerste dagen na de vakantie kunnen intensief zijn. Weer naar school of de opvang, andere mensen om je heen, vroeg opstaan en veel nieuwe prikkels verwerken.
Kijk daarom niet alleen naar wat er volgens het schema ‘zou moeten’, maar vooral naar je kind. Is je kind sneller huilerig, druk, hangerig, wil het minder goed meewerken of wordt het juist opvallend stil? Dat kunnen signalen zijn dat de dag veel vraagt.
Vraag jezelf dan af: wat heeft mijn kind nu nodig om te kunnen ontprikkelen?
Misschien is dat een rustige middag thuis, even samen op de bank, buiten spelen of juist een eerdere bedtijd. Het slaapritme terugvinden gaat niet alleen over de juiste tijd op de klok, maar ook over ruimte maken voor rust en herstel.
Als je graag wilt dat je kind weer eerder gaat slapen, kan bedtijd ongemerkt een strijd worden. Jij kijkt naar de klok en denkt: morgen moet je er vroeg uit. Je kind is nog helemaal niet van plan om te gaan slapen.
Probeer juist in deze overgangsperiode de druk van het slapen af te halen. Maak het laatste deel van de avond rustig: dim de lichten, vertraag samen, knuffel en lees een boekje. Vertel ook wat er gaat gebeuren. Bijvoorbeeld: ‘Na dit verhaaltje gaan we lekker slapen. Ik ben in de kamer hiernaast.’
Het doel is niet om je kind zo snel mogelijk in slaap te krijgen, maar om opnieuw die bekende combinatie van verbinding, voorspelbaarheid en vertrouwen te creëren. De slaap volgt vaak vanzelf wanneer het lichaam weer gewend raakt aan het dagelijkse ritme.
Na de vakantie hoeft je kind niet direct weer perfect te slapen. Een paar rommelige avonden of nachten betekenen niet dat jullie ineens een nieuw slaapprobleem hebben.
Je hoeft je kind ook niet terug in het ritme te dúwen. Je kunt je kind begeleiden terwijl het lichaam en hoofd langzaam weer wennen aan de gewone dagen.
Dus lukt vroeg naar bed de eerste avond niet? Is je kind om zes uur ‘s ochtends nog doodmoe? Of staat er ineens weer een klein mens naast je bed terwijl dat vóór de vakantie niet gebeurde? Geef het even.
Jullie zijn gewoon weer samen aan het landen.
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Ewelina de Groot, socioloog en Gentle Sleep Coach® voor How About Mom.
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen