Wanneer je zwanger wilt raken of zwanger bent, vult je hoofd zich vaak met eindeloos veel vragen. Van welke voeding je het beste kan eten, het slikken van foliumzuur tot je afvragen of je nog wel of juist antidepressiva mag gebruiken. Is dit immers veilig voor mijn baby? Verhoogt het de kans op ADHD of autisme? Moet je misschien stoppen, ook als de medicatie jou helpt om mentaal stabiel te blijven?
Nieuw onderzoek geeft op één belangrijk punt geruststelling: antidepressivagebruik tijdens de zwangerschap lijkt geen verhoogd risico te geven op autisme of ADHD bij kinderen.
Dat blijkt uit een analyse van 37 eerdere onderzoeken, gepubliceerd in The Lancet Psychiatry. Daarin werden gegevens bekeken van ruim 600.000 zwangerschappen waarbij antidepressiva werden gebruikt en meer dan 24 miljoen zwangerschappen zonder antidepressivagebruik.
Antidepressiva kunnen via de placenta deels bij het ongeboren kind terechtkomen. Het is dus begrijpelijk dat zwangere vrouwen zich zorgen maken. De afgelopen jaren verschenen hierover verschillende studies, soms met tegenstrijdige uitkomsten. Daardoor ontstond twijfel bij artsen en aanstaande moeders: is het middel misschien erger dan de kwaal?
Volgens psychiater Esther Knijff van het Erasmus MC, gespecialiseerd in zwangerschapspsychiatrie, is deze nieuwe analyse daarom waardevol. Het helpt om het gesprek in de spreekkamer beter te voeren.
In Nederland krijgt 15 tot 20 procent van de zwangere vrouwen te maken met psychische klachten rondom de zwangerschap. Ongeveer 2 à 3 procent gebruikt antidepressiva. De Nederlandse richtlijn zegt dat zwangere vrouwen niet standaard hoeven te stoppen met antidepressiva, al krijgen vrouwen in de praktijk soms nog verschillende adviezen.
Vivian Secrève, inmiddels moeder van Julian, slikte tijdens haar zwangerschap antidepressiva: ‘Ik heb van tevoren overlegd met een psychiater en een hormoontherapeut of het mogelijk was om deze medicatie te blijven slikken tijdens een zwangerschap. Dat bleek gelukkig het geval. Er is zo weinig informatie over, maar het stigma op dit onderwerp is groot. Vandaar dat ik het graag deel, via bijvoorbeeld Tiktok.’
Wat vaak minder aandacht krijgt: ook depressieve klachten tijdens en na de zwangerschap kunnen invloed hebben op een kind. Moeders kunnen meer stress ervaren, slechter slapen en door de depressie kan de hechting met hun baby onder druk komen te staan. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar de mogelijke risico’s van medicatie te kijken, maar ook naar de risico’s van onbehandelde psychische klachten.
In eerste instantie leek er een iets verhoogd risico te zijn op neurologische ontwikkelingsstoornissen, zoals ADHD, autisme en taal- of spraakproblemen maar na correctie voor andere factoren veranderde dat beeld.
Ook bij kinderen van vaders die antidepressiva gebruikten, bij moeders die de medicatie alleen vóór de zwangerschap slikten en bij broertjes of zusjes die in de baarmoeder niet waren blootgesteld, werd een vergelijkbaar patroon gezien. Dat wijst erop dat waarschijnlijk niet de antidepressiva zelf de oorzaak zijn, maar onderliggende kwetsbaarheid, zoals genetische aanleg of psychosociale factoren.
Daarom blijft het belangrijk om niet op eigen houtje te stoppen of te starten. Bespreek je zorgen met je huisarts, psychiater, verloskundige of gynaecoloog. Samen kun je afwegen wat in jouw situatie het beste is. Goed zorgen voor je baby betekent ook goed zorgen voor jezelf en je mentale gezondheid hoort daar net zo goed bij.
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen