Wat is PCOS?

PCOS is een hormonale afwijking die ervoor zorgt dat je eierstokken minder goed werken. Bij PCOS werken de eierstokken dus minder goed. Ze maken te veel mannelijke hormonen, zoals testosteron. Met PCOS kan het lastiger zijn om zwanger te worden.

Picture of How About Mom

How About Mom

Met ons team van 50 experts geven we jou betrouwbare informatie en advies in deze bijzondere fase van je leven.

Wat is Polycysteus Ovarium Syndroom of PCOS?

Bij het polycysteus-ovarium-syndroom (PCOS) zitten er meer blaasjes in je eierstokken. Poly betekent meer, cyste betekent een blaasje met vocht en ovarium is het woord voor eierstok. Normaal groeit er meestal 1 blaasje met een eicel erin. Het blaasje knapt en de eicel komt vrij: dit is de eisprong.

Bij PCOS zijn er meer blaasjes, maar groeien ze niet goed. Ook knapt er vaak geen. Er is dan geen eisprong. Daardoor word je ook niet ongesteld. Bij PCOS werken de eierstokken dus minder goed. Ze maken te veel mannelijke hormonen, zoals testosteron. Ze zijn vaak ook iets groter dan normaal. Dat verstoorde evenwicht tussen mannelijke en vrouwelijke hormonen heeft vaak als gevolg dat je eisprong achterblijft en je minder of onregelmatiger ongesteld wordt. Andere symptomen zijn acné of overbeharing (door de mannelijke hormonen), haaruitval, overgewicht en cystes op je eierstokken.

Hoe vaak komt PCOS voor?

De schatting is dat 5 tot 10 % van de vrouwen in hun vruchtbare leeftijd een vorm van PCOS hebben. PCOS is een goedaardige aandoening, maar het heeft mogelijk wel een effect op je zwangerschapswens. De kans bestaat dat je minder vruchtbaar bent en dat het langer duurt – of in een uiterst geval zelfs niet lukt – om zwanger te worden. Dat maakt PCOS een aandoening die veel impact kan hebben op je leven.

Symptomen van PCOS

PCOS heeft verschillende uitingsvormen. De klachten die jij ervaart kunnen anders zijn dan een andere vrouw met PCOS. De diagnose PCOS wordt gesteld als je 2 van deze 3 symptomen hebt:

  • Niet ongesteld of onregelmatige menstruatie (minder dan acht menstruaties per jaar of meer dan 35 dagen tussen menstruaties)
  • Meer dan twaalf blaasjes per eierstok (aangetoond via een echo)
  • Verhoogde mannelijke hormonen en/of de symptomen die hierbij horen, waaronder acné of overbeharing
PCOS en een kinderwens

Zwanger worden met PCOS

In feite is er geen behandeling of medicatie voor PCOS, maar er zijn wel opties om klachten te verminderen of je kans op een natuurlijke zwangerschap te vergroten. Afhankelijk van jouw klachten en wensen op dat moment – wil je bijvoorbeeld graag zwanger raken – zal er een advies worden gegeven. 

Als je last hebt van overgewicht, dan is afvallen vaak de eerste stap. Hoewel (de meeste) huisartsen of gynaecologen geen concrete leefstijl adviezen geven, is er wel steeds meer bekend over het positieve effect van beweging, minder stress en gezonde voeding op PCOS klachten zoals een ontregelde cyclus. Afvallen kan als gevolg hebben dat je menstruatie zich op natuurlijke wijze herstelt. Maar dit is helaas geen garantie.

Een vervolgstap kan zijn om een behandeling te starten waarbij je ovulatie door middel van medicatie wordt opgewekt (ovulatie-inductie).

Heb je (nog) geen kinderwens maar kamp je wel met andere problemen die worden veroorzaakt door teveel mannelijke hormonen (zoals overbeharing en acne), dan kunnen deze klachten soms minderen door het gebruik van de anticonceptiepil of een Mirena spiraal. Je kunt voor advies hierover het beste terecht bij je huisarts. 

Oorzaak van PCOS

Waardoor PCOS wordt veroorzaakt, is niet bekend. Er zijn wel aanwijzingen dat erfelijkheid een rol speelt. Doordat PCOS zich op verschillende manieren kan uiten, is het een complexe aandoening om te diagnosticeren. Een (huis)arts kan daardoor makkelijk de diagnose PCOS ‘missen’. Door middel van een echo of bloedonderzoek kan vast worden gesteld je de aandoening hebt.

PCOS zwanger Sarah
Sarah dacht dat het vanwege PCOS "mogelijk jaren zou duren om zwanger te raken"

Ervaringen met PCOS

‘Boven verwachting snel zwanger’

Sarah Liebregts werkt als recruiter en is freelance model. Ze heeft PCOS en raakte boven verwachting snel zwanger. ‘Een wonder’, als ze haar artsen moet geloven, want vanwege PCOS zou het mogelijk jaren kunnen voordat ze zwanger zou raken. “Ik pakte weer de gebruiksaanwijzing van de zwangerschapstest erbij en gilde het vervolgens uit. Ben ik zwanger? Mijn vriend riep: dat kán toch niet!”

‘Eerst ontpillen’

Bij Linda werd een paar jaar geleden de diagnose PCOS gesteld. “Ik stopte na acht jaar met de pil en mijn ongesteldheid bleef maandenlang uit. Na een jaar ging ik naar de huisarts, het voelde niet goed om helemaal niet ongesteld te worden. Hij wees ‘ontpillen’ aan als oorzaak. Ik wist dat er iets anders aan de hand moest zijn en kreeg uiteindelijk een doorverwijzing. Op de echo bij de gynaecoloog waren vochtblaasjes op mijn eierstokken te zien. Zo werd de diagnose PCOS gesteld.”

‘Zwanger worden met PCOS vond ik een mentale achtbaan’

Hillary heeft PCOS en werd zwanger met behulp van een fertiliteitstraject. Ze deelt haar verhaal om meer bekendheid te vragen voor zwanger worden met PCOS en de mentale rollercoaster die daarbij hoort. “Inmiddels ben ik bevallen van een prachtig dochtertje en heb ik weer vertrouwen in mijn lichaam.”

De enige kinderwens en zwangerschaps-app die helemaal om JOU draait 📲