Ben je niet meer samen met de vader of moeder van je kind? Je hoeft niet de schone schijn op te houden, samen koffie te drinken of elkaar bij iedere overdracht een knuffel te geven als dat niet oprecht voelt. Kinderen voelen vaak heel goed aan wanneer iets gespeeld is. Wat ze wél nodig hebben, is de ervaring dat ze vrij van jullie allebei mogen houden en niet verantwoordelijk zijn voor de pijn tussen hun ouders.
Zijn jullie uit elkaar? Merk je dat het contact lastig gaat? We vroegen Linda Hauer, seksuoloog en relatietherapeut, naar tips om met elkaar om te gaan. Eerder gaf Linda tips over liefdevol uit elkaar gaan.
Veel stellen schieten na een breuk meteen in de regelstand. Wie blijft waar wonen? Wanneer zijn de kinderen bij wie? Hoe verdelen we de kosten? Logisch, want soms moet dat direct. Als er ondertussen nog veel onverwerkte emoties zijn, doen die emoties mee in de afspraken.
“Als je praktische afspraken maakt terwijl er nog onverwerkte pijn is of niet gevoerde gesprekken zijn, dan beïnvloedt dat vaak het gedrag op die laag waarop je de afspraken maakt.” Volgens Linda helpt het om twee lagen te zien. De praktische laag gaat over wonen, geld en schema’s.
De emotionele laag gaat over verdriet, vragen en afscheid. Soms moet je eerst regelen wat niet kan wachten. Dan helpt het om af te spreken: we regelen nu wat nodig is, later komen we terug op wat er emotioneel nog ligt.
Bij een breuk zie je vaak vooral gedrag. Iemand wordt boos, trekt zich terug, blijft appen of wil alles controleren. Daaronder zit vaak iets anders. Linda legt het uit aan de hand van deze afbeelding:
Linda legt uit: “Alles boven die lijn noemen we de bovenstroom. Dat is wat alle mensen kunnen zien. Alles onder de streep is de onderstroom en daar zitten onze hechtingsangsten en hechtingsbehoeften.” Hechting is de band die een kind opbouwt met zijn ouders, en die een blauwdruk vormt voor de rest van het volwassen leven.
Onder boosheid, afstand of controle zit vaak pijn. Angst om verlaten te worden. Angst om niet goed genoeg te zijn. Angst om je kind kwijt te raken. Angst dat de ander verdergaat alsof jij er nooit toe hebt gedaan.
Juist daarom helpt het om niet alleen te reageren op het zichtbare gedrag. Niet om alles goed te praten, wel om te begrijpen waarom een gesprek zo snel escaleert. “Als je hoort over de pijn van de ander, is vaak de enige echte reactie compassie. Vanuit die compassie kun je een normale nieuwe relatie als ouders gaan opbouwen.”
Liefdevol uit elkaar gaan begint volgens Linda met bewustzijn. Niet meteen reageren. Niet meteen regelen. Niet meteen dat boze appje sturen. Eerst kijken: wat gebeurt er eigenlijk in mij? “Het begint met bewustzijn op wat er nu gebeurt. Kan ik het af en toe een beetje observeren, in plaats van me ermee te identificeren?”
Dat klinkt groot, toch is het juist praktisch. Ben ik te boos om nu te appen? Moet ik eerst eten, slapen of iemand bellen? Is dit echt het moment om het ouderschapsplan te bespreken? Soms is de vraag niet: hoe regelen we de komende achttien jaar co-ouderschap? De vraag is veel kleiner: hoe kom ik vandaag door?
Een vraag die volgens Linda kan helpen: wil ik gelijk krijgen, of wil ik de relatie op een respectvolle manier afronden? Dat betekent niet dat je alles moet slikken of geen grenzen mag stellen. Wel dat je niet alle pijn op de ander blijft afreageren. Soms zegt de ander geen sorry. Soms krijg je niet de erkenning waarop je hoopte. Dan blijft er pijn over die jij zelf moet dragen.
“Als je ex daar geen ruimte voor heeft, dan heb je jezelf daarin te dragen.”
Maar hoe doe je dat? Begin eens met niet direct iets met je gevoel te hoeven doen. Benoem in stilte wat er in je gebeurt: wat voel ik precies? Voel ik me afgewezen, niet gezien, tekortgedaan of onterecht weggezet? Waar voel ik dat in mijn lichaam? En herken ik dit gevoel misschien van eerdere momenten in mijn leven? Probeer er even bij te blijven, zonder het meteen op te lossen of bij de ander neer te leggen.
Soms heb je vooral nodig dat iemand getuige is van je pijn. Zoek dan iemand bij wie je je veilig voelt en zeg heel concreet: ik hoef nu geen advies en we hoeven ook niet te bepalen wie er gelijk heeft, ik wil gewoon even vertellen wat dit met mij doet. Een vriend, vriendin, familielid of therapeut kan je iets geven wat je ex op dat moment misschien niet kan geven: ruimte om gehoord en gezien te worden.
Ook schrijven kan helpen. Schrijf bijvoorbeeld op wat je eigenlijk nog tegen je ex zou willen zeggen, zonder het te versturen. Of vraag jezelf: waar verlang ik nu eigenlijk naar van de ander? Een excuus? Erkenning? Begrip? De bevestiging dat ik ertoe heb gedaan? Alleen al helder krijgen waar je behoefte werkelijk zit, kan helpen om niet eindeloos te blijven proberen die via hetzelfde conflict alsnog van je ex te krijgen.
Jezelf dragen betekent dus niet dat je het alleen moet doen. Het betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor waar je met je pijn naartoe gaat – zeker wanneer degene van wie je die erkenning het liefst zou krijgen, die op dat moment niet kan geven.
Praktische tips van Linda
Liefdevol uit elkaar gaan betekent niet dat het geen pijn doet. Het betekent dat je probeert te zien wat er gebeurt. In jezelf, in de ander en tussen jullie in. Je pauzeert voordat je reageert. Je verwart praktische afspraken niet met emotionele afronding.
Zeker als je samen ouders bent, blijf je zoeken naar een vorm waarin je elkaar niet volledig kwijtraakt. Of zoals Linda zegt: “De relatie verandert van vorm. Dat is mooie taal om mee te geven.”
Linda Hauer is seksuoloog en de oprichter van Bureau Liefdeszaken. Linda besloot relatietherapeut en seksuoloog te worden vanuit een diepe passie voor menselijke verbinding en intimiteit.
Financiële tips als je er als ouder alleen voor komt te staan
Uit elkaar of scheiden? Expert Hanne over communiceren met je kind
Uit elkaar, maar elkaar niet kwijt: hoe doe je dat liefdevol?
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen