Uit elkaar gaan is bijna nooit alleen maar praktisch. Natuurlijk moeten er afspraken worden gemaakt over huisvesting, geld en de kinderen. Onder al die keuzes ligt vaak iets veel kwetsbaarders: verdriet, boosheid en rouw. Juist die laag van emoties en gevoelens bepaalt of twee mensen op een liefdevolle manier uit elkaar kunnen gaan, of elkaar onderweg volledig kwijtraken.
Volgens Linda Hauer, seksuoloog en relatietherapeut, begint liefdevol uit elkaar gaan bij anders kijken naar wat een relatie is. “Een relatie is een band tussen twee mensen. De relatie is de vorm waarin je dat giet. En die vorm kan veranderen. Dat is helemaal niet gek. Alles in het leven verandert.”
Een relatie is dus niet per se mislukt omdat de vorm verandert. Je kunt geliefden zijn geweest en daarna ex-partners worden. Je kunt partners zijn geweest en daarna samen ouders blijven, zegt Linda.
“Het is heel verdrietig nu dat de vorm gaat veranderen. Bedenk dan: Daar mag ik om rouwen, daar mag ik boos om zijn, daar mag ik teleurgesteld over zijn. Maar het is ‘slechts’ een verandering van vorm.”
“Als ouders uit elkaar gaan en opeens over de andere ouder gaan praten als de ex, dan klopt dat niet met de laag van hechting. Jullie blijven een familie. Jullie blijven samen de zorg dragen voor jullie kind of kinderen.” Dat betekent overigens niet dat je moet doen alsof er niets gebeurd is. Het helpt wel om onderscheid te maken tussen de relatie als geliefden en de relatie als ouders.
“Als geliefden gaan we uit elkaar. Maar als ouders hebben we dit te blijven doen. Dat verbond blijft. Die relatie hebben we dus goed te houden.”
Hoe dat er in de praktijk uitziet, verschilt per gezin. Je hoeft niet de schone schijn op te houden, samen koffie te drinken of elkaar bij iedere overdracht een knuffel te geven als dat niet oprecht voelt. Kinderen voelen vaak heel goed aan wanneer iets gespeeld is. Wat ze wél nodig hebben, is de ervaring dat ze vrij van jullie allebei mogen houden en niet verantwoordelijk zijn voor de pijn tussen hun ouders.
Dat zit vaak in kleine dingen. Elkaar gewoon begroeten bij een overdracht. Niet via je kind communiceren over afspraken. Geen steken onder water maken over de andere ouder en je kind niet uithoren over wat er in het andere huis gebeurt. Probeer op belangrijke momenten rondom je kind, als dat mogelijk is, naast elkaar te kunnen staan zonder dat je hoeft te doen alsof jullie nog een gezin in de oude vorm zijn.
En lukt vriendelijk contact tijdelijk niet? Dan kan rustig en neutraal contact óók liefdevol zijn. Soms is wat meer afstand juist nodig om te voorkomen dat kinderen steeds getuige zijn van spanning. Het doel is niet dat jullie na de scheiding beste vrienden worden. Het doel is dat je kind kan voelen: mijn ouders zijn niet meer samen, maar ik hoef niet te kiezen en ik hoef niet voor hen te zorgen.
Je hoeft na een scheiding niet zelf uit te vinden hoe ‘goed ouderschap na de relatie’ eruitziet. Linda tipt de ScheidingsATLAS – Wegwijzer voor ouders, een praktisch boek over onder andere communiceren met je ex-partner, opvoeden na de scheiding en praten met je kinderen. Ook Villa Pinedo is een fijne plek om te beginnen. Daar staat juist het perspectief van kinderen met gescheiden ouders centraal en vind je onder andere ervaringsverhalen, open brieven, een forum en een online training voor ouders.
Ook het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) biedt betrouwbare, praktische informatie over wat kinderen tijdens en na een scheiding nodig hebben. En merk je dat jullie ondanks alle goede intenties steeds in dezelfde ruzies of patronen terechtkomen? Zoek dan op tijd hulp. Een mediator kan helpen bij praktische afspraken; een relatietherapeut of systeemtherapeut kan helpen wanneer de emotionele pijn tussen jullie het samenwerken als ouders in de weg blijft zitten.
Linda Hauer is seksuoloog en de oprichter van Bureau Liefdeszaken. Linda besloot relatietherapeut en seksuoloog te worden vanuit een diepe passie voor menselijke verbinding en intimiteit.
Uit elkaar – maar wat als contact lastig gaat?
Uit elkaar of scheiden? Expert Hanne over communiceren met je kind
“Solo-ouderschap komt in zoveel verschillende vormen”
Financiële tips als je er als ouder alleen voor komt te staan
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen