11 manieren om empathie en sociaal gedrag te stimuleren bij je kind

Minder pleasen is goed, maar de wereld kan ook wat meer empathie gebruiken. Dat schreef ik in mijn vorige artikel op How About Mom, over de scheve verhouding die kan ontstaan wanneer we als ouders veel aandacht besteden aan het leren aangeven van grenzen, maar minder aan het ontwikkelen van sociale vaardigheden en empathie. Deze week 11 tips om sociaal en empathisch gedrag bij je kind te helpen ontwikkelen.

Het onderwerp raakte duidelijk een gevoelige snaar. Ook veel professionals in de kinderopvang en het basisonderwijs signaleren dat steeds meer kinderen moeite hebben met sociale vaardigheden en sociaal-emotionele ontwikkeling.

Als pedagogisch behandelaar zie ik dit ook regelmatig terug in de praktijk. Soms ontbreekt het zelfs aan eenvoudige sociale basisvaardigheden. Een simpele begroeting – iemand gedag zeggen – wordt bijvoorbeeld niet altijd meer vanzelfsprekend aangeleerd door ouders.

Simpel gedag zeggen

Vaak komt dit voort uit goede intenties. Ouders willen hun kind niet beschadigen en zijn bang dat ze dat doen door “nee” te zeggen of soms wat strenger op te treden. Maar grenzen zijn juist belangrijk voor kinderen. Het kinderbrein is niet bedoeld om overal zelf de leiding in te nemen.

Dus lieve ouders: wees niet bang om liefdevolle leiding te nemen. Leer je kind niet alleen dat zijn of haar stem ertoe doet, maar geef ook kaders, regels en verantwoordelijkheid mee. Beiden zijn belangrijk en kunnen prima naast elkaar bestaan.

Meer aandacht voor elkaar

Als we de wereld een betere plek willen maken, zullen we niet alleen aandacht moeten hebben voor het individu, maar ook voor elkaar. Dat lijken we in deze moderne, individualistische tijd soms uit het oog te verliezen.

Hier zijn 11 manieren om empathie en sociaal gedrag te stimuleren:

1. Benoem niet alleen de behoeften van je kind, maar vestig ook de aandacht op die van anderen. “Jij vindt dit een goed idee, maar als ik naar het gezicht van X kijk, denk ik dat zij dat wat minder vindt.”
2. Besteed aandacht aan de manier van communiceren. Grenzen aangeven hoeft niet fel of onaardig te zijn; het kan ook duidelijk én vriendelijk. We zeggen niet: ‘jij bent stom’, je kan zeggen: ik wilde daar ook mee spelen. Mag ik na jou?”
3. Praat over mimiek en stemgebruik. Wat vertelt een gezichtsuitdrukking? Wat hoor je aan iemands stem?
4. Stel vragen over personages uit boeken of films. “Hoe zou hij zich nu voelen? Hoe zie je dat? En hoe zou jij je voelen als jij hem was?”
5. Geef zelf het goede voorbeeld. Verras je kind met een lief briefje in de broodtrommel, vraag je partner in het bijzijn van de kinderen hoe zijn of haar dag was of denk samen na over een cadeautje voor een jarig vriendje.
6. Geef ook het goede voorbeeld in grenzen stellen. Verwoord wat jij nodig hebt op een rustige en respectvolle manier.

Sociale basisregels

En laten we de sociale basisregels niet vergeten:

7. “We zeggen hallo als we binnenkomen.”

8. “We zeggen gedag als we weggaan.”

9. “We bedanken wanneer we een cadeautje krijgen of ergens mogen eten of spelen.”

10. “We helpen elkaar.”

11. “Fouten maken mag, maar we lossen ze altijd weer op.”

Meer lezen van Scarlet op How About Mom?

Leren we onze kinderen wel om behulpzaam te zijn?

Begrepen tranen zijn sneller voorbij

Jongens opvoeden? Dit wil ik je meegeven