Scrollen is een vorm van ontspanning: feit of fabel?

Het is meivakantie. En dat betekent vaak ook automatisch dat kinderen wat meer op schermpjes zitten. Misschien hoor je ook wel eens: “Kinderen kunnen op een schermpje even lekker ontspannen.” “Pak maar even mijn iPhone, je hebt een drukke dag gehad.” “Als we thuiskomen, kun je op de iPad YouTube Shorts kijken. Lekker even uitrusten.” Herkenbaar? Begrijpelijk ook. Maar wat als scrollen helemaal geen ontspanning is?

Scrollen voelt rustig, maar het brein staat op scherp. Elk nieuw beeld vraagt een beoordeling: interessant of niet? Daarnaast activeert elke notificatie een kleine, maar constante stressreactie. Het brein zoekt steeds naar beloning en vindt die net vaak genoeg om door te gaan. Dat is geen rust. Dat is laagdrempelige stress in een ontspannen houding.

Het verschil zit in wat erna komt

Na échte ontspanning is je kind energieker. Na scrollen is je kind vermoeider en wil vaak nog meer. En van het scherm afgaan? Dat geeft boosheid. Niet omdat je kind dwars is, maar omdat het brein letterlijk ontwend is aan het ontbreken van prikkels. Wat het brein van je kind wél herstelt: buiten spelen, bewegen, dagdromen, een boek, rustig kletsen, kleuren – activiteiten zonder prikkels.

Voor jonge kinderen onder de 6 is elk scherm al snel overprikkeling. Voor oudere kinderen geldt: het verschil tussen actief gebruik en passief scrollen is enorm. En even tv kijken dan? Dat is echt iets anders dan scrollen op een tablet of telefoon. Een programma met een begin en eind geeft het brein rust (kies dan niet voor YouTube Shorts of TikTok op de tv, want dat is gewoon scrollen op een groot
scherm).

Scrollen is dus geen ontspanning. Het is verdoving die aanvoelt als ontspanning. Het ongemak er even laten zijn – je moe voelen, niet weten wat je moet doen, je vervelen – dat is eigenlijk het allerbeste voor een overprikkeld brein. Verveling is niet het probleem. Het is de oplossing:).

Speelt schermgebruik ook bij jullie thuis? Nicolette geeft op 22 juni een webinar Schermgebruik: hoe pak je dat handig aan.