Hoe is het om op jonge leeftijd te horen dat kinderen krijgen niet vanzelfsprekend is? Het overkomt Mijke. Ze deelt haar verhaal op How About Mom. ‘Je kunt jong en gezond zijn, een normaal leven leiden en toch op een dag ontdekken dat een belangrijk deel van je toekomst minder vanzelfsprekend is dan je dacht…’
Mijn naam is Mijke, ik ben 25 jaar en woon in Amsterdam. Ik studeer Leisure & Event Management en sta eigenlijk midden in het leven zoals veel mensen van mijn leeftijd dat doen. Studeren, plannen maken, reizen, nadenken over de toekomst. En daar hoorde voor mij altijd ook één ding heel duidelijk bij: ik heb altijd een grote kinderwens gehad. Toch wist ik al mijn hele leven dat er iets was wat ik uiteindelijk een keer onder ogen moest komen.
Er is bij mij namelijk een afwijking op chromosoom 17 vastgesteld. Dat wist ik al van jongs af aan, net als mijn ouders. Maar eerlijk gezegd heeft het nooit echt een rol gespeeld in mijn leven. Het was iets wat er was, maar waar ik verder niet zoveel bij stilstond, ook omdat ik eigenlijk niet goed wist wat het betekende. Tot maart 2025.
Toen besloot ik om het wél echt uit te zoeken. Ik had vragen en merkte dat ik het niet meer kon parkeren. Via een afspraak met een klinisch geneticus kreeg ik eindelijk duidelijke uitleg.
Daar hoorde ik dat ik een zogenoemde gebalanceerde inversie heb op één van de twee chromosomen 17. Voor mijn eigen gezondheid maakt dat geen verschil. Ik ben gezond en kan alles doen wat ik wil. Maar het heeft wel invloed op iets waar ik altijd vrij vanzelfsprekend over dacht: kinderen krijgen.
Sommige zinnen komen niet hard binnen omdat ze luid zijn, maar juist omdat ze zo beheerst worden uitgesproken. Omdat iemand aan de overkant van een bureau rustig iets zegt dat jouw idee van de toekomst in één klap minder zeker maakt. Ik weet nog dat ik daar zat en luisterde, kalm, maar vanbinnen was ik dat niet. Het woord miskraam bleef hangen, omdat mijn kans daarop twee keer zo groot is als gemiddeld.
Niet omdat ik op dat moment bezig was met kinderen krijgen. Ik ben 25. Ik zit midden in een fase van opbouwen, uitzoeken, groeien. Maar juist daarom kwam het zo vreemd binnen: omdat het ineens ging over keuzes waar ik me nog helemaal niet mee bezig wilde houden. IVF. Extra medische begeleiding. Alsof ik ongemerkt een ruimte was binnengewandeld waar de toekomst niet meer open en vanzelfsprekend voelde, maar iets geworden was waar je rekening mee moet houden.
Misschien was dat nog wel het moeilijkst: niet dat er direct iets veranderde, maar dat de vanzelfsprekendheid wegviel. We praten vaak alsof vruchtbaarheid iets lineairs is. Je studeert, werkt, leeft, wacht op het juiste moment en daarna komt de rest vanzelf wel. Alsof het lichaam meebeweegt met planning. Alsof een kinderwens alleen een kwestie is van timing. Voor veel mensen is dat misschien een geruststellend idee. Voor anderen is het een mythe waar ze vroeg of laat hard mee botsen.
Ik wist rationeel al jaren dat ik een chromosoomafwijking had. Maar weten is niet hetzelfde als begrijpen. Weten kan iets zijn wat je ergens opslaat zonder dat het je raakt. Begrijpen gebeurt pas wanneer informatie zich ineens hecht aan iets wat je lief is. Aan een wens. Aan een toekomstbeeld. Aan een versie van je leven die je altijd stilzwijgend hebt meegedragen.
Sinds dat gesprek kijk ik anders naar de toekomst. Niet somberder, maar bewuster. Er is meer kennis en kennis geeft houvast. Ik weet nu dat er mogelijkheden zijn, dat medische begeleiding bestaat, dat er routes zijn als de weg minder recht blijkt dan gehoopt. Maar kennisneemt niet alle onzekerheid weg. Soms doet het tegenovergestelde zich voor: hoe meer je weet, hoe meer je beseft hoeveel je niet in de hand hebt.
Dat vind ik misschien wel het meest confronterende. Ik voel me gezond. Ik bén gezond. En toch is er ergens in mij een klein biologisch detail dat invloed kan hebben op iets wat altijd zo natuurlijk leek. Dat is een vreemd soort spanning: er is niets mis met mij en tegelijk is er wel degelijk iets dat mijn leven kan kleuren.
Juist daarom wil ik dit verhaal vertellen.
Omdat dit soort dingen vaak onzichtbaar blijven. Omdat er waarschijnlijk veel meer mensen zijn die al jaren weten dat ze “iets” hebben, zonder dat ooit echt is uitgelegd wat dat betekent. Omdat je jong kunt zijn, gezond kunt zijn, een normaal leven kunt leiden en toch op een dag kunt ontdekken dat een belangrijk deel van je toekomst minder vanzelfsprekend is dan je dacht.
Maar ook omdat ik denk dat we eerlijker mogen zijn over vruchtbaarheid. Niet om jonge vrouwen bang te maken, niet om alles te medicaliseren, maar om ruimte te maken voor de werkelijkheid. Voor het feit dat een kinderwens niet voor iedereen begint op het moment dat je besluit dat je eraan toe bent.
Er zit ook iets eenzaams in dat besef. Niet omdat ik alleen ben, integendeel, maar omdat het zo’n intieme vorm van onzekerheid is. Het gaat over een toekomst die er nog niet is, over verlies dat nog niet heeft plaatsgevonden, over verdriet waar je nog geen recht op denkt te hebben omdat er nog niets concreet is gebeurd. En toch is het er.
Als gedachte. Als vraag die zich niet meer laat wegduwen. Wat als het later niet vanzelf gaat?
Die vraag heeft mijn leven niet stilgezet. Ik ben nog steeds dezelfde Mijke. Ik studeer nog steeds, lach nog steeds, maak nog steeds plannen. Mijn leven is niet ineens tragisch geworden. En dat is misschien precies waarom dit onderwerp zo ingewikkeld is. Er is geen zichtbaar iets. Alleen een nieuw bewustzijn. Een laag onder het gewone leven die anderen niet zien, maar die er wel is.
Misschien is dat ook de reden dat ik het nu pas echt onder ogen zie. Omdat sommige kennis pas betekenis krijgt wanneer je oud genoeg bent om de gevolgen ervan te voelen. Als kind leun je op wat volwassenen weten. Als jongvolwassene wordt dat weten ineens jouw verantwoordelijkheid. Dan moet jij degene zijn die vragen stelt, keuzes maakt, informatie verdraagt.
En misschien is dat helemaal niet vreemd. Misschien is het juist menselijk dat je sommige waarheden pas aankunt op het moment dat je eraan toe bent. Ik heb geen afgerond verhaal, geen heldere conclusie. Ik weet niet hoe mijn weg naar een eventuele zwangerschap eruit zal zien. Ik weet niet of het moeilijk wordt, of verdrietig, of uiteindelijk gewoon goed. Wat ik wel weet, is dat er iets veranderde toen ik op mijn 25e eindelijk echt begreep wat ik al mijn hele leven wist.
Dat kinderen krijgen niet voor iedereen vanzelfsprekend is.
En dat we daar best wat vaker hardop over mogen praten.
Meer lezen op How About Mom
Lidewij Welten over moederschap: “Ik leg de lat voor mezelf niet meer zo hoog”
How About Mom nieuwsbrief: korting, tips en de beste gelezen verhalen