Hoe herken je een postnatale of postpartum depressie?

Naar schatting worstelt 1 op de 5 vrouwen met sombere of depressieve gevoelens tijdens of na de bevalling. Je bent dus niet de enige als je je af en toe of regelmatig somber voelt als (nieuwe) mama. Een postpartum depressie is iets anders dan de welbekende kraamtranen of af en toe een slechte dag hebben. Lees hier wat een postpartum depressie is, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen.

Wat is een postpartum depressie?

Bij 10 tot 15% van de vrouwen ontstaat juist in de periode na de bevalling een postpartum depressie, volgens cijfers van het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Wat zijn signalen die je in de gaten moet houden?

Uit onderzoek weten we dat er een aantal belangrijke signalen zijn die kunnen wijzen op een postpartum depressie. Dit zijn alarmbellen:

  • Je hebt negatieve gevoelens tegenover je baby
  • Je ben (overmatig) bezorgd dat je niet voor je baby kunt zorgen
  • Je hebt obsessieve gedachten: je bent continu bang dat er iets met de baby gebeurt, of dat je je kindje zelfs iets aandoet
  • Je hebt angsten en suïcidale gedachten
  • Je voelt weinig bij het zien van of zorgen voor je kindje
  • Je hebt minder plezier in dingen die je eerst wel fijn vond
  • Je piekert veel, onder andere over de gevoelens die je hebt voor de baby
  • Je voelt je schuldig
  • Je bent snel geprikkeld en kan bijvoorbeeld heel slecht tegen het huilen van de baby
  • Je voelt je lusteloos en moe, maar slapen lukt niet – of je slaapt juist heel veel
  • Je voelt je gespannen zonder aanwijsbare reden

Herken jij je in deze klachten? Blijf niet tobben en bespreek het met jouw huisarts of verloskundige. Afhankelijk van jouw klachten en wensen kan er gekeken worden naar een eventuele behandeling, bijvoorbeeld een vorm van (psycho)therapie of medicatie.

Het is niet altijd direct duidelijk dat een mama met een postpartum depressie kampt. Dit komt omdat een postpartum depressie wat klachten en verschijnselen betreft veel op een ‘gewone’ depressie lijkt. Wat ook meespeelt is dat de klachten passen in het beeld van een vrouw die net moeder is geworden. Je bent moe, hebt minder trek, slaap slecht en kan je (hierdoor) niet goed concentreren.

Risico op postpartum depressie

Een depressie heeft gevolgen voor de hechting en de interactie met je kindje. Het risico op een postpartum depressie is hoger bij vrouwen die eerder een depressie in hun leven hebben meegemaakt (25 tot 30% meer kans). Ook vrouwen die depressieve klachten gedurende de zwangerschap hebben gehad, lopen meer risico op een postpartum depressie. Als je bij een vorige zwangerschap eerder een postpartum depressie, is de kans op herhaling ook hoger: artsen schatten die kans op 50%.

Eenzaamheid

Vaak zie je dat jouw geliefde, familie en vrienden vooral heel blij zijn met de baby, waardoor er voor jou geen ruimte is om deze negatieve gevoelens te delen en (h)erkenning te krijgen voor het feit dat het niet alleen maar leuk is. De eenzaamheid die je als nieuwe moeder ervaart, kunnen jouw depressieve klachten alleen maar versterken. Juist doordat dit zo isolerend kan werken, is het van groot belang dat jij, of jouw omgeving, tijdig aan de bel trekt als je vermoedt dat je met een postpartum of postnatale depressie kampt.

Rowena maakte een postpartum depressie mee: “Ik heb me een aantal maanden ontzettend depressief gevoeld. We hadden een hele erge huilbaby. Ik zat in een nieuw huis, in een nieuwe omgeving, ik kon nergens aan wennen en voelde me ontzettend alleen. Uiteindelijk ben ik via de huisarts doorverwezen naar een psycholoog. Ik voelde me door mijn omgeving niet echt begrepen. ‘Stel je niet zo aan, je hebt het toch goed, je moet blij zijn’, dat soort reacties. De psycholoog toonde begrip en gaf me advies, dat was fijn. Natuurlijk vond ik het een drempel om hulp te zoeken en een labeltje te krijgen, maar het kon niet verder zo.”

Charlene kreeg twee keer een postpartum depressie: “Ik leefde op de automatische piloot: je leeft je dag, maar je maakt het niet mee. Alles lijkt langs je heen te gaan. Ik had nergens meer zin in. De negatieve emoties en gedachten hadden de overhand.”

Wat kan je doen bij een postnatale depressie?

Praat over je gevoelens en zorgen met mensen in je omgeving. Het is belangrijk om naar je huisarts te gaan. Een depressie na de bevalling is goed te behandelen. Gesprekken met de praktijkondersteuner (bij de huisarts) of een psycholoog helpen vaak goed. Soms zijn medicijnen nodig.

Neem altijd contact op met je huisarts als je merkt dat de depressieve klachten steeds erger worden, je in de war raakt, stemmen hoort in je hoofd, of steeds bepaalde (onrealistische) gedachten hebt. Ook als je bang bent dat je je kind niet goed kan verzorgen, of bang bent dat je kind of jezelf iets aandoet, is het belangrijk om direct hulp in te (laten) schakelen.